Showing posts with label jose salvador fernandes. Show all posts
Showing posts with label jose salvador fernandes. Show all posts

Saturday, March 17, 2012

Jezvit Misionarianchi Konknni Porompora Fuddem vhorpi Padri Pratap Naik



SON’VARANCHIM SUNGTTAM:

Jezvit Misionarianchi Konknni Porompora Fuddem vhorpi Padri  Pratap Naik

-Jose Salvador Fernandes

Az, Konknni bhaxechea mollar, konn-ui zhorun-morun Konknnicho vavr korta zalear, to Padri Paratp Naik oxench mhonnchem poddta. Tannem az meren Konknnintlean zo bhaxecho vavr kela, tea vavracho sumar, valor ani mol korunk konnachem-i mon unnem poddtolem.    

Padri Pratap Naik hacho zolm' Febrerache 24ver, 1951 vorsa, Kornattokantlea Udupi Vattarantlea Kundapura ganvant zalo. Junache 28ver, 1971 vorsa to Jezvit Sonvsthent bhitor sorlo. Padriponnachem purtem xikop kortoch, Abrilache 21ver, 1983 vorsa taka Padriponnachi Makhnni favo zali.
 Fador Pratap Naikan aplea 61 vorsanche pirayechea jivitant, 27 vorsam Thomas Stephens Konknni Kendrachi (TSKK) aplea jiva poros-ui chodd zotnay ghetli. Survatechim 16 vorsam tannem TSKK-acho  Administrador zaun-ui Konknnicho vavr kelo, ani uprantchim 11 vorsam to Kendracho ‘mudier thik’ oxe torecho Direktor aslo. Fattlim 25 vorsam, Konknni bhaxechi buniyad ghottmutt-mozbut ani okhondd korpi bhas-xastracho, sôdacho, xikxonnacho ani sonvskrutayecho goroz to vavr, tachea tankichea fuddariponnam khal hea Kendrant zalo. Az Gõyantlo ani Gõyam bhailo konn-ui monis, hea Kendrak Konknni bhaxechi tankichi, dittayechi ani zannar sonvstha mhonn polleta ani mandun gheta. Sod'deak Fa. Pratap Naik hea Kendracho Xikxonnik ani Sôd-vavracho Zodd-Direktor mhonn azun-ui vavurta.       

Xikxonnik mollar hea padrin aple monache huxarkayen 1976 vorsa Moisurchea Vidyapittantlean B.Sc.-chi podvi zoddli; 1976 vorsa Punechea Jnana Deepa Vidyapeeth-antlean B.Ph. podvi zoddli; 1979 vorsa Mumboichea Vidyapittantlean B.Ed. podvi zoddli; 1983 vorsa Punechea Jnana Deepa Vidyapeeth-antlean B.Th. podvi zoddli; 1985 vorsa porot Punechea Vidyapeeth-antlean M.A. panvddear Bhas-xastrachi podvi zoddli. 1987 vorsa, Konknni Lexicography: A Historical Survey and Critical assessment of Maffei (1883) hea vixoyacher sôd-vavr korun, tannem Punechea Vidyapittantlean Bhas-xastrant M.Phil. podvi zoddli. Zalear, 1993 vorsa, Format of a Konknni Bilingual Dictionary: Theory and Methodology vixoyacher purto sôd-vavr kelo, ani xikxonnacho unchlo mukutt mhonnlolea porim, Punechea Vidyapittantlean (University) taka Bhas-xastrant Ph.D-chi podvi favo zali.    
Konknni bhaxechi goroz vollkun gheun, ani Konknni bhas Romi, Devnagori ani Kon'nodd lipientlean fulchi, follchi ani udorgotik pavchi mhonn, tachea nanvar sabar prokaranchim - som'padit kelolim, lipeontor kelolim, Konknni bhas xikpachim ani bhas-xastrachim - pustokam asat.

Devnagori lipientlea Rongit Songit hea bhokti gitanchea pustokacher, Kon'nodd lipientlea Ballkanchem Raz hea ballkam-gitanchea pustokacher ani Sollavea Xekddeantlem Mhabharot Adi Porv hea purvilea god'deacher tannem aplea girest onnbhovi som'paditponnacho hat bhonvddaylo.

Jivitantlim Ghodditam, Kazule, Chirputtam, Murmure hea nanvanche, kovitechea gunnamni toptoplole tache kovitanche jhele Devnagori, Kon'nodd ani Romi lipientlean uzvadda ailole asat.
Thomas Stephens Konknni Kendrantlean uzvadda yevpi Sôd nanvachea don nemallim tancheach Som'padpiponnam khal uzvadda ailolim asat.
Konknniche eke lipientlem sahitya dusrea lipiamni lipeontor korun, lipiamni pois zalolea Konknni somaza modem pul bandpacho tannem boro proyotn kela. Kanoddi Mati Konknni Kovi ho Kon'nodd lipientlo kovitam-jhelo Fador Pratapan som'padit korun Devnagorint lipeontor kelo; Sunnem Mazor Hansta, Tornem Tornem Mornem, Magirchem Magir him Kon'nodd lipientlim Chafra D'Costachim Ek-Anki Nattkam tannme Devnagorint lipeontor kelim. Tichea Mornna Uprant hi Romi lipientli Bonaventure D'Pietrochi kadom'bori-i  som'padit korun Kon'noddant lipeontorayli.   
Konknnintlean tannem Ek-Anki Nattkacho-i prokar kelloyla. Povitr Pustokantantlea Judas patracher adarun tannem Zudas nanvachem Ek-Anki Nattok Kon'nodd ani Romi lipiamni uzvaddaylam. Hem nattok bhaxeche, vicharanche ani proyogache nodrentlean borench unchlea panvddeachem tharta. Eka unnea bhavartachea Kristi mon’xan tem nattok vachpachem-i nhoi, ani machier tacho proyog-ui pollevpacho nhoi itle khor dharechem tem nattok asa.
Konknni hi bhas-xastrache nodrentlean sopurnn zaunchi mhonn,  24 horanchea disant anik 24 horam guntun tannem sumara bhailo vavr kela, ani azun-ui korit asa. Xikpantlean bhurgeamni mullantuch thaun Konknni bhas bore ani vevosthit ritin xikchi mhonn, tanche khatir hea jezvit padrin Hansun Khellun Xikum-ia pustok toyar kelem.
 
Mullavea panvddeavelea bhurgeank Konknni bhas sarki xikounchi mhonn avoy-bapayam ani xikovpiam khatir tannme Hansun Khellun Xikum-ia pustok toyar kelem. Konknnintlean Gonnit xikche khatir bhurgeank Bhurgeancho Gonnit Sangati pustok toyar kelem. Fuddarache nodrentlean, Konknni bhas fokot Romi lipientlean  tigun urtoli oxem to ailolea disak sangta ani mhonnta. Romi lipientlean Konknni bhas xikxonnachea mollar kholayen pallam-mullam dhorunk pavum mhonn, fuddle pinddke khatir tannem Hansun Khellun Xikat nanvachem 'KG'-chea bhurgeam khatir Romi lipientlem pustok toyar kelem.

Bhas hi sonvskrutayechem protik. Konknni bhurgeamni lhanponnaruch thaun bhaxentlean apli sonvskrutay ani osmitay samballchi hea hetun, tanche khatir Fa. Pratapan Hansun Khellun Gavum-ia, Hansat Gayat Nachat him gitanchim pustokam Devnagori ani Romi lipientlean toyar kelim. Hansun Khellun Gavum-ia Bhag 1 ani 2 kessetti va siddi khatir tannem gitam boroylim. Tea bhair, Bhakti Sobhann Bhag 1 ani 2 kessetti va siddi khatir, khoinchea-i dhormachea mon'xan vaprum yeta toslim bhokti gitam-i boroylim.  Hanv ani Mhozo Dev he MP3 rupache siddi khatir-ui tannem khol axoyachim ani vixoyachim gitam boroylim.
Devonagori lipient Konknni borounche Nem', Konknni Borounchi Promann Rit (Kon'nodd Lipient), Konknni Borounchi Promann Rit (Devonagori Lipient), Kon'nodd Lipient Konknni Borounchi Promann Rit, Romi Lipient Konknni Borounchi Promann Rit, ‘TSKK Linguistic Glossary English-Konknni and Konknni-English,’ ‘TSKK Romi Lipi (TSKK Orthography:Konknni in Roman script),’ Devnagori lipientlean ‘Oxford Picture Dictionary: English-Konknni’ him bhas-xastrache nodrentlean Konknni bhas mullantlean odikuch okhondd korchim sabar moladik pustokam, tachea mona-kallzant zollpi Konknnichea mogan uzvadda ailolim asat.

Hea xivay, khoinchea-i dhormachea mon'xan vaprum yeta toslea kherit bhokti gitancho aspav aslolem tachem pustok Bhakti Sobhann nanvan uzvadd ailolem asa.

Raknno, Konkan Times, Vangddi, Amar Konknni, Sôd ani Konknni Vixvokox oxea sabar Konknni potram-masikamni ani pustokamni tachim sôd-vavrachim, molachim borovpam uzvadda ailolim asat. Tea bhair Konknni potram-masikamni khubxeo kovita-i chhapun aileat.  

Konknichea mogan tannim Ponnji ani Mongllur Akaxvannincher toxench Ponnji Durdorxonacher sabar pavtti ulovpam keleant, kovita sador keleat, mulakhati dileat, bhasabhaxent bhag ghetla.

Konknnicho ho itlo-i vavr korta-korta, Fa. Pratap Konknni xikovpiank ani unchlea panvddear xiktoleank kors dita, xikovpiam khatir Porison'vad, xibiram ani kam'sallo ghoddoun haddta. Ph.D-chea panvddear sôd-vavr korpiank to zotnayen margdorxon korta. Bharotant ani pordesant zatolea Konknni porison'vadamni, xibiramni, kam'sallamni ani zomatimni bhag gheun, paper manddun Konknni bhas tannme ontor'raxttrik panvddear legit vhelea, dekun sogott konknneank tacho bhouch obhiman dista.  

   Konknni mollar pott'tiddkin, urben, xistin, mogan ani bhaxeche buniyadi porian tannem kelolea  probhavik ani mhotvachea vavra khatir, ‘Divo’ Konknni satollea khatir takam 2004 vorsa Divo Puroskar, 2008 vorsa ‘Jivit’ masikacho Bruno Eduardo Souza Iadostik Son'man ani 2009 vorsa ‘Vavraddeancho Ixtt’ satolleacho Xennoi Gõybab Puroskar favo zalo.

Mungllurchea Raknno satolleacho, Konknni Bhasha Monddoll, Gõy, Punechea Indian Linguistic Association-ache, Trivandrumchea International Journal of Dravidian Linguistics-ache,  Manipalchea Panchakadayi mhoinealleache, Punechea Marathi Abhyas Patrika hiche, Mungllurchea Kornattok Konknni Borvpiancho Zomo, Dalgado Konknni Akademi hacho to vangddi asa.

Jezvit misionarianchi Konknni bhaxecho vavr korpachi porampora asa ti fuddem vhorpi Fa. Pratap Naik-an Konknni mollar zo bhas girest ani okhondd korpacho  sahitik ani bhas-xastracho vavr kela ani korta tem polleun, Dalgado Konknni Akademin don dis adim taka ‘DALGADO SAHITYA PUROSKAR 2011’ bhettoylo.
Taka favo zalolea Puroskar khatir sogott Konknneanchean nanvan taka porbim!


Sonvar, 17 Mars 2012

Saturday, August 20, 2011

Anna ani Bhroxttacharachim Sonn’am!


SON’VARACHIM SUNGTTAM:

Anna ani Bhroxttacharachim Sonn’am!

                 - Jose Salvador Fernandes






Hea disamni Bharotant ekuch ek nanv gazta – Anna Hazare! Bharotant disandis matot vetoli bhroxttacharachi khotti ani nagrikank lojek ghalpi kidd kaddun uddovpache nodrentlean, Anna Hazare aple porim vavurta. Kendr Sorkar tachea hea proyotnache vatter kannte ghalpacho khottpott korta taka lagun, Anna Hazarechem nanv chodduch gazunk laglem. Anna Hazaren bhroxttachara add zhuzunk poilem pavl ubarlam taka Bharotantlea khubxea nagrikancho-i tenko asa! Punn nagrikancho ho tenko kitlo promannik ani khoro to somzunk vatt na. Karonn?

 
Bharotant sogllea panvddeancher xim’-mer naslolo bhroxttachar cholta hem kott’ttecho bhikari aslolea nagrik legit khobor asa. Ani bharoti nagrikank he vixinchi khobor astanam, bhroxttacharacho bolli zavpacho apnnak butt legit ailolo astanam, kal meren tannim khuincheach panvddear, bhroxttachara add tondd ugtem korunk na. Atam Anna Hazare fuddem sorla, ani taka mat upatt tenko diunk fuddem sorleat! Hantum iskolancho, kolejincho, sabar xarantlea ani sabar ganvchea sabar lokancho aspav asa. Anna Hazarek bhroxttachara addche chollvollint tenko diunk, Gõyant tor kitleaxeach zannamni kitleaxeach zomeanchea nanvam khal morcha ani pursanvam rosteancher bhair kaddlim. Konn-konn kortt ‘arrest’ mhunn zalo. Atam mhozo prosn itloch – hea lokak tor bhroxttacharachi itli vitt ailoli, bhroxttachar ekdancho sasnnak sompcho oxem kallzachea ani ontoskornnachea soglleach khanchim-konnxantlean distalem, zalear aplo nixedh uttounk tea vaitta add zhuzonk he lok khuinche adde kuxik nhidun aslole?
Anna Hazaren bhroxttachara add pavl ubarlem ani iskol-kolejintlea tticherink-ui aplea xikpiank gheun rostear yevchem dislem. Hache poilim kednach disunk na. Kiteak? Itlo kall meren xikpiank pustokantlench xikoylolem, ani jivitak lisanv mhunn bhroxttacharachea vixoyacher matui tondd ugtem korunk na dekunuch mum? Bharotant ani Gõyant khuinchea panvddear thaun bhroxttachar koso-kat suru zata he vixim xikpiank tor zanniv keloli zalear, aiz tea xikpiank gheun rostear yevpachi kosli goroz asli? Xikpiank bhroxttachara add zhuzpachem lisanv xikounk na mhunnonuch hem rostear yevop mum? Na zalear kosli goroz asli?
Bharotachea dor eka rajyant bhroxttachar khuinche tenkxer pavla ti khobor naslolo hea desacho ek-ui nagrik aschona. Itlo kall, sogott lok bhroxttachar cholta, bhroxttacharak lagun sarkim kamam zainant, favo tankam favo tem kaidean mellonam, adi. oxem fokot utramni boddboddtalo. Punn tache add avaz uttounk, nixedh marunk konnuch kednach ekvottan fuddem sorunk na. Kiteak?
Anna Hazare atam pondra dis, Bharotant choltolea bhroxttacharak virodh dakounk ani tache add nixedh marunk upasak bosla. Punn tachea hea pondra disachea upasantlean bhroxttachar kitlo meren somptolo tache vixim tornno, punn khoro dubav asa. Kiteak, hanga konn-ui kitle-i dis upasak boslo mhunn konnachem kainch vochonam, konnak kosloch forok poddonam. Zalear, Anna Hazarecho ho pondra disancho upas bhroxttachara add vegllem ani khas oxem kitem ghoddoytolo kai? Tacho pondra disancho upas somptoch fuddem kitem kai?
Anna Hazare eklo-eksuro Bharotantlo bhroxttachar sompounk unno poddtolo. Bharotantli bhroxttacharachi lambay-runday ani kholay pollelear, tachean ekleachean to bhroxttachar mullantlean umttaun kaddunk zauncho na hem sot. Toso konnem-i to mullantlean umttaun kaddcho zalear, mullavea panvddear chaltea-sadea nagrikamnich to poilo aplea kallzantlean umttaun kaddcho poddtolo. Apunn bhroxttacharak bolli poddche nhoi mhunn tannim sumara bhaili zotnay gheunchi poddtoli. Oxem korun, nagrikamni soglleo gozali kaideak dhorun zatat te porim vavurchem poddtolem. Toxem kelear, bhroxttacharak khuincheach khanchi-konnxant tokli voir kaddunk mellchi na. Ani oxe poristhitent, nagrik ani lagu zavpi odhikari-i kaidean promannikponnachea rosteavelean cholunk pavtole.
 
 
 
Sonvar, Agost 20vi, 2011

Saturday, August 13, 2011

Yevkar ! Jagotik Konknni Songhotton !

SON’VARACHIM SUNGTTAM:


               Yevkar ! Jagotik Konknni Songhotton !

                                                   - Jose Salvador Fernandes

Itlo kall, sonvsarantlea sogott lipinchea, bolinchea, dhormanchea ani her anganchea Konknni mon’xank khorea orthan eke sotre khal haddpache askar-suskar, Agostache 20ver, 2011 Mongllurche Mandd Sobhann sonvstheche kuddintlean, Jagotik Konknni Songhotton (Global Konknni Organization) nanvan rup dhortole.




Sonvsarbhor ximpddun poddlolea Konknni mon’xanchem ani tanchea oddchonneanchem protinidhtv (representation) korop, Konknni bhas girest korop ani tika tiche soglle suropayen ani veglleponnan samballop, ani fuddle pillgek Konknnichem daiz pavtolem hachi khatri korop, he fuddlea satolleant Mongllurant zolma yevpi Jagotik Konknni Songhottoneche hetu asat.

 Sonvsarbhor ximpoddloleo Konknni sonvstha va songhottona, jeo Konknni Sonvskrutayechea, Sahityachea ani Somajik mollar vavurtat teo soglleo ekttaim yevn, Jagotik Konknni Songhotton ubi zaunk ap-aple porim xinvacho vantto ditoleo.

Khuincheo-i Konknni sonvstha va songhottonam, jeo Konknni sonvskrutik dakovnno, konsert va khell ghoddoun haddtat, va Konknni kantarantlean, tiatr/nattkantlean, nachantlean, lok-vedantlean sonvskrutayek hatbhar laytat, va Konknni porampora, chali-riti, daiz samballunk vavurtat, toslea sonvskrutik sonvsthank Jagotik Konknni Songhotton-eche vangddi zaunk tichem dar vixall ugtem asa.

Konknni Bhaxek, Konknni Sahityak, Konknni Sod-vavrak, Konknni zagrutayek, adi. hatbhar lavnk, vistarunk, posraunk vavurpi Konknni sonvsthank yevkar diunk Jagotik Konknni Songhotton-a aple lamb-rund hat ugte korun asa. Konknni lipianchim ani bolianchim Kendram, Potram-masikam, Prokaxon Ghoram, adi. hankam-i tantum zago asach asa.

Khuincheo-i Konknni sonvstha, jeo kherit somudayachea va vattarachea Konknni lokak ekvottan dovorche ani samballche khatir, somajik dobaje ani porbo ghoddoun haddtat, va somajik vixoy gheun vavurtat zalear, toslea-i Konknni somajik sonvsthank vengounk Jagotik Konknni Songhotton thattun toyar ravlea.




 Oxe fattbhuimiecher, Jagotik Konknni Songhotton zolmak yeta hi dor eka borea monachea Konknni mon’xak bori khobor. Kiteak, he Songhottnent sogllea Konknni lipiank, sahityak, vavrak, sonvskrutayank zago asa. Hi Songhottnna ‘Vividtayent Ekvott’ (Unity in Diversity) hea totvacher choltoli, teach totvacher ghottmutt ubi ravtoli, ani tech dixen, nodren vavurtoli. Konknnichea sabar lipianchea ani vavrachea lokak eka sutan ani dhagean vinntoli. Konknni mon’xank sonvsarache fattir ekamekak lagim haddtoli, tancho ekvott ghoddoytoli ani Konknnichi ‘Global Village’-int rupantor zatolem. Dekunuch, Konknni mon’xam khatir oxe torechi Jagotik Konknni Songhotton hi kallachi goroz asa. Ani ‘tempa promannem mathear kurponnem’ mhonntat te bhaxen, nixchitponnan hi Jagotik Konknni Songhotton Agostache 20ver, 2011 zolmak yeta.

Khuxalkayen ani rund Konknni monan ani kallzan, tika dor Konknni mon’xan yevkar divpachi goroz asa! Sonvsarache fattir ani Konknni mollar tika sogllem yes anvddepachi goroz asa!

Agost 13, 2011
http://www.goa-world.com/







 1992 vorsantlea Agostache 20ver, Konknni Bhaxek-ui her bhasam vangadda Son’vidonache Attve Vollerint zago mell’lo. Teach disacho ugddas ani somarombh monoun, hea vorsantlea Agostache 20ver, Jagotik Konknni Songhotton chalik lagta. Gõyant, “Konknni mhonnlear Konknniche Romi lipientlean boroyloli Konknni,” oxea utramni Rajbhas Kaido pas korit porian, ani Konknni bhaxek Son’vidonache Attve Vollerint zago mellot porian, Konknnintlea bamonn lokamni dhormachea, lipinchea ani zati-katinchea nanvar Konknni bhaxechea her lipiancho chodduch ugteponnim dves ani bhairavop suru kelem. Aiz Gõyant tin ttok’ke lokak porian ji Konknnichi Devnagori lipi naka, tich lipi Konknnichi sobhavik lipi, dusreanchi addechi ani khotti mhonnot tea bamonn lokamni Konknni lokam modem ubi futt ghali. Konknni mhonnli ki ti Devnagori lipientleanuch asunk zai, her dusrea khuincheach lipiamni nhoi, oxem tanchem azun-ui khottem ani sokoilea panvddeachem chintop chalu asam.
 

Konknni mhonnlear fokot aplea bapaychi miras zalolea porim mirounk, dusrea lipianchea lokak kikont korunk, tancheo lipio unnak mhunn dakounk ani fattim uddounk, tannim khub vorsam adim ‘Akhil Bharoti Konknni Porixod’ suru keli. Dor don vorsam uprant ‘time pass’ mhunn zavpi he porixodek thodde zann ek ‘moddem’ mhonntat; kiteak te Porixodek jiv na, ani dor don vorsamni tea moddeak khand marunk hatachea bottancher mezpa itlech te bamonn ani tanche pattlavdar hajir zatat. “Ek bhas, ek lipi, ek sahitya’ hem totv bam’nnanchea khottea monantlean ani te Porixodentleanuch ailam. Mhonnche, tea totvant her lipiank, tantuntlean uzvadda yevpi sahityak kuskuttachem-i mol-mhotv na, oso tacho orth zata. Aplo ekvott samballche khatir, ekach ghorabeant jiyetolea avoy-bapayn ani bhurgeamni ami sogllim ekuch torechim ani rongachim angvostram ghalum-ia oxem mhonnlear zata?

Friday, August 5, 2011

Ek Gozal. Borovpiachi Ani Vachpiachi






SON’VARACHIM SUNGTTAM: 

     Ek Gozal. Borovpiachi Ani Vachpiachi
                                            - Jose Salvador Fernandes  [Jose+Salvador+Fernandes.jpg]



Tea dukonacher mhozo mobail fon top-up kelo, ani fuddle kamak vochunk motorsaikol chalu korunk vetalom. Itlean fattlean thaun konnem tori mhonnlem –


“Fattlea son’varak tunvem amkam Sungttank voir uddoyle mure!”
[shrimps1.jpg]  Hanvem vollun fattim polleunche poilim to mhoje mukhar ubo zalo. Polle zalear ho! Kolejint mhojea sangata xikpi, punn atam tarvotti. Hanv hanslom ani ogich ravlom!

“Khubxe pavtti tum Son’varachim Sungttam boroynastana amchea sarkea vachpiancher onit korta, zannam tum?” Dor Son’varak hanvem Sungttam borovpacho stamp paper-acher kontrad kelolea porim to odhikaran koso uloylo.

“Rampnnik kainch sampddonam tednam hanv mhunn kitem kortolom?” Hanv mhoje porim uloylom.

“Mhonnche?” Tannem mhojea sangnnecho somoz maglo.

“Jednam mhoje kodde Son’varachim Sungttam borounk vixoy asonam, tednam hanv boroynam.” Hanvem mhojea chintnanchem pustok taka vachun dakoylem.


“Che! Toxem mhunn anik zaum yeta? Borovpi tum! Kainch na zalear-ui vachpiam khatir tunvem koxem-i korun, kitem-i tori borounkuch zai!” Tannem ulovpantlean hott dhorlo.


“Monant nastanam, koxem-i korun ‘kitem-i’ borovpachem kam’ mhoje kodde zaich nam.” Hanvem soroll sanglem.


“Mhonnche, tujea vachpianchem tuka poddlolem nam tor?”


“Vachpianchem poddlolem asa mhunnonuch ‘koxem-i ani kitem-i’ boroynam hanv!” Hanv anik-ui spoxtt zalom.


“Polle! Tunvem zoddun ghetlolim jim vachpi asat tim tukach visvaxi astat. Dekun, tunvem ‘koxem-i ani kitem-i’ boroylem zalear-ui tim motte umedin vachtat hacho tum sodanch ugddas dhor!” Apnnem jivitachem vhoddlem sot sanglolea vori to uloylo ani toso ubo-i ravlo.


“Borovpi aplea borovpantlean vachpi zoddta te taka zoddunk vell lagta, punn te taka koxe luksonn zatat ti tuka khobor asa?”


“Koxe?” Apunn hartolea porim tannem vicharlem.


“Aplea borovpantlean borovpi vachpiank man-respeit dinastanam ‘koxem-i ani kitem-i’ boroyta tednam tache vachpi taka luksonn zatat. Ani toxem korun, mhaka mhoje vachpi mhaka luksonn zalole nakat. Dekunuch, borovpachem kainch asonam tednam, ‘koxem-i ani kitem-i’ borovche bodlek hanv boroynastanam ravtam!”

Hem mhojem sangnnem aikun, tea vixoyacher tannem anik uloylolem mhaka naka aslem. Torui to uloyloch –

“Zalear, vachpiancher onit korpachi tuji ti sonvoym itlench mhonnchem poddta!” Tannem mhojea sangnneacho apnnak zai toso orth kaddlo.


“Toxem ‘koxem-i ani kitem-i’ borovp vachpiank okman-ui zaum yeta oxem tum kiteak chintinam?” Hanvem mhozo orth sanglo.

“Tujea ulovpantlean tum tujea borovpa poros vachpiank chodd mol dita koso dista!”

“… ‘dita koso’ nhoi, ditanch hanv. Borovpian zaitem boroylem ani taka vachpi na zalear tachi got, bhat asa punn gironn na oxe torechi zatoli!” Hanvem rupatmok bhas vaporpacho proyotn kelo.


“Apnna kodde borvpa sarkem kainch asonam mhunn apunn boroynam oxem mhonnpi poiloch borovpi hanv tuka polletam ani aikotam.” Tannem ojap ugtaylem. Punn dusreach khinnak prosn kelo –


“Mhaka ek gozal sang… Tum kiteak boroyta?”


“Mhoje kodde kitem tori sangpachem asa mhunn boroytam. Na zalear boroynam. Borounk zai mhunn boroyta taka orth asonam… mhoje ani vachpianche-i nodrentlean. Vachpiam khatir ‘koxem-i ani kitem-i’ boroun tanchi vachpachi ani vicharanchi ruch ibaddche bodlek, ek vell borounk mhojea monant kainch xizonam ani tizonam tednam boroynastana ravun mhojea vachpianchi bhuk vaddounk mhaka avoddta. Khavpi asat mhunn tankam kitem-i khaunk dilem mhunn zaina nhoi? Khaunk ditolean khavpiacho-i man rakhcho poddta.” Hanvem sade ritin sanglem.

“Torui, hea vixoyacher tunvem sangloleo gozali mhaka pottonant.” Tannem apleach vadeacho rong dakoylo.


“Tantum koslench veglleponn na. Borovpiacheo soglleoch gozali vachpiank pott’ttatuch oxeo nant. Ani soglleoch gozali vachpiank pottapakuch zai oxem-i nam. Dekun boroytanam, borovpian heo-ui gozali monant dhorpacheo astat. Hea gozalinchem bhan dovrinastanam to ‘koxem-i ani kitem-i’ borounk lagta, tednam vachpianchi vicharanche nodrentlean tea borovpiachi asloli ruch bigoddta. Mhojea vachpianchi ruch toxe toren bigddavpachi mhaka khuxi nam.” Hanv mhojea chintpak visvaxi ravlom.


“Ani toxi kednam-i vochun bigoddli zalear….”

“Ti bigoddche poilinch mhojem borovop bond korpachi mhaka bud favo zaum mhunn mag!”

Mhoji sosnikay bigoddche poilinch hanvem hansot toxem mhonnlem, ani “borem mellche kednam-i” mhonnit motorsaikol chalu korun fuddli vatt dhorli.
 
 
- Jose Salvador Fernandes
http://www.goa-world.com/
 
Agost 6, 2011   


Friday, July 8, 2011

Adim Konknnichem Mullpitth ! Atam Fonddpitth?



                                   - Jose Salvador Fernandes

SON’VARACHIM SUNGTTAM:




Adim Konknnichem Mullpitth! Atam Fonddpitth?




Gõyant, mullavea xikxonnachea nimitan Konknni poros choddxea Moratthi mon’xamnich pettoylolo virodhacho uzo bhogbhogpacho mat thambla, punn mumor mat jito-gorom’ asa. Karonn? Boreach avoy-bapayamni aplea bhurgeanchem xikxonnachem mullavem madeom inglezintlean zaunchem mhunn vinchlem, ani te gozalichem xellem udok Bharoti Bhaxa Surokxa Monchachea (BBSM) ujear poddlem.


Mell’lole khobre promannem, novod tok’ke sorkari iskolamni xikpi bhurgeanchea avoy-bapayamni, mullavea panvddear inglez madeomak magnni kelea.


Gõyantlea sorkari onudan mellpi mullavea panvddeachea xallamni 30, 084 xikpim asat. Tantuntlea, 27,202 zannamni mullavea panvddeavelem xikxonn Inglez madeomantlean maglam. 1,887 zannamni Moratthintlean ani 995 zannamni Konknnintlean!


 Konknni madeomachea 121 iskolantlea 80 iskolamni, xikxonnachea mullavea panvddear Inglez madeom zai mhonnlam. Tis ani tin iskolamni Inglez ani Konknni madeom zai mhonnlam. Char iskolamni Moratthi madeom zai mhonnlam. Tin iskolamni Konknni ani Moratthi zai mhonnlam. Don iskolamni Moratthi, Konknni ani Inglez madeom zai mhonnlam, Urdu madeomachea eka iskolan Inglez madeomacho nirnnoy ghetla.


Hea soglleacho vichar korit zalear, he babtint Konknnichi poristhiti chodduch huskeachi dista! Sogllea bhasam modem, Gõychea Gõyant, zoim Konknni Gõychi Rajbhas asa, tea rajyantlo lok Konknniche khor dusman aslolea vori dista. Gõykarank Konknnicho mog ani apleponn na koxem dista. Gõykar Konknni aple avoy-bhaxecho dves kortolea vori bhogta.




Khuinchich gozal automatic ritin ghoddona. Mhonnche, dor eke gozali fattlean karonn asta. He nodrentlean, Gõyant Konknnicho kiteak husko dista? Svota Gõykaruch aple avoy-bhaxeche dusman koxe vagpachi poristhiti koxi-kat nirmann zali? Gõykarank Konknnicho mog ani apleponn na koxem dista tem konn karonna khatir kai? Gõykar aple avoy-bhaxecho dves kortat koxe distat, tache fattlem karonn kitem asum yeta?


 Fattlea chovis vorsanchea kallant bodol zalolea Gõychea Gõyantleach maddak fatt tenkoun barik-sarik niyall kelear, voile poristhite fattlean khubxim karonnam asum yetoleachem chitr zollkhota. Mhojea monachea pordear tantuntlim kaim karonnam vachunk melltat tim 10 oxim asat :–

1. Niz Gõykar, zannim dhormacho ani lipincho bhed-bhav pollenastana, sogott Gõykaranchea buzak buz laun Konknnik Gõychi Rajbhas korunk vavurlole tankam, kallokant dovorun, muttbhor lokamni ratiam modem, Rajbhas Kaideant Konknni mhonnlear “Devnagori lipienytlean boroyloli Konknni” mhonnot, Konknni mogiam modem lipiechi vonott ubi keli. Tanchea visvasak ghat kelo. Konknnichech Romi lipiek Konknnichim daram bond kelim.


2. Khuinchech poristhitent Gõychi Rajbhas zaunchi nhoi mhunn jiche add jem andolan choloylem, tech Moratthik Rajbhas Kaideant, tika ang soddunk mellta titlo-i zago dilo.


 3. Fuddem vochun, mullavem xikxonn Konknnintlean zaunchem mhunn rajyantlea tea dusongi mon’xamni aplo xek’ choloylo. Konknniche Devnagorintlean mullavem xikxonn chalik laglem. Lipiechem porkeponn sodduch, boli mhunn khuinchi aschi? Bam’nnanchi. Muttbhor lokachi. Konnench mandun gheunk nasloli. Choddan chodd lok vaprinasloli.






4.Uprant, Devnagori lipientle Konknnichem fottkirem raj Konkan vattarant vistarche khatir, dhormachi ontor korpi hea muttbhor lokamni, zati-katicher adarun “ek bhas, ek lipi, ek sahitya ani ek somaz” hem tontr bhair kaddun, Konknnichea her lipiancho ghat ghevpachi mann’ni kaddli.

5. Konknniche unchle zage-podam favo asloleank dinastana, aplea-apleach lokak diun meklle zale.


6. Konknniche Devnagorintlean unchlo panvddo porian xikop korun, Konknni tanchem pott bhorunk xokli na.


7. Konknniche unchle zage-podam favo asloleank dinastana, aplea-apleach lokak diun meklle zaleat.

8. Konknniche Romi lipiecho dusvas ani ti sompoupacho guddmell. Mhonnche, bhaxik mollar lipianchem-i rajkaronn.


9. Konknnichem mhotv pottoun sangpachem, ani te nodrentlean Gõychi osmitay samballunk tannim kednach pavlam ubarunk nant.

10. Dusre lipiantlea Konknneank, utramni lagim korun khottea monan tancho faido kaddla.



9 Julay 2011
http://www.goa-world.com/




Live Konkani Music at http://www.live365.com/cgi-bin/directory.cgi?autostart=konkani
Brought to you by Ulysses Menezes & Gaspar Almeida, http://www.goa-world.com/

About Me

My photo
Goa/India, Hawalli/Kuwait, Kuwait
A big e-welcome to you. Tumcam Maie-mogacho ieukar. Enjoy Life - This is not a rehearsal! Konkani uloi, boroi, vach ani samball - sodankal. Hich Goenchi osmitai ani amchem khalxelponn. Goenchi amchi Konkani bhas! Ekvottachem saddon Goenkaranchem. This is Gaspar Almeida from Parra, Bardez, Goa, based in Kuwait and am connected with the www.goa-world.com website created by Ulysses Menezes, and as Moderator of the famous first of its kind Gulf-Goans e-Newsletter (since 1994) and The Goan Forum and several Goan and Indian associations and forums and e-forums in Goa, India, Kuwait, The Middle East and worldwide.