Saturday, July 14, 2012

Monant xizlea bogor panar vaddop nam!


SON’VARACHIM SUNGTTAM:
Monant xizlea bogor panar vaddop nam!

-Jose Salvador Fernandes

“Fattlea thoddea son’varank tumchim ‘sungttam’ naslim.”
“……”
“Borounk vell naslo zait.”
“Naslo kiteak? Khub aslo.”
“Magir kiteak borounk nant?”
“Jevonn-khann ruchonam tednam tum kednam-i zobordosten jevla?”
“Tujim ‘sungttam’ konnak ruchonant tor?”
“Konnak ruchonant tim khobor nam, punn zaiteank ruchtat mhonn mat khobor asa.”
“Zalear, amkam dor son’varak vachunk mellta toxem, koxem-i korun borovp kiteak korinam?”
“………..”
“Khoinchea-i satolleantlea son’varak tujim  ‘sungttam’ asonant tednam, tujem borovp vachunk ravtolea itlea-i vachpiancher tum onit kortai oxem tuka disonam?”
“Zorui dor son’vara khatir mhojem borovp korunk mhaka mon asa, torui dor son’varak hanv boroytolonch mhonn vachpiam kodde hanvem kednanch, kosloch korar (contract) korunk nam!”
“Ugddas dor, eka borovpiak tachea borovpantleanuch vachpi favo zaum yetat, ‘contract’ korun nhoi!”
“Mhaka ek sang… mhoje kodde hi bhasabhas korpacho ‘contract’ tuka mhojea yer vachpiamni dila?”
“He bhasabhaxent, tunvem vicharlolea prosnak zago ani mhotv nam.”
“Zalear hanga mhotvacho prosn khoincho tor?”
“Dor satolleant amkam tujem borovp kiteak vachunk mellonam?”
“Gozal samki sompi… vixoy nam zalear borovp nam…. Ani borovp nam zalear vachop nam.”
“Tuje khatir vixoy nant mhonn asa?”
“Vixoy aslech mhonn zainam nhoi?”
“Borovp korunk vixoya xivay anink kiteachi goroz poddta tor?”
“Sorgest kovi Manoharrai Sardessai mhonntalo.”
“Kitem?”
“Borem xizlea xivay panar vaddchem nhoi…!”
“Tujea borovpak ani tache kovitek sombond kitem?”
“Borovpacho vixoy monant xizonam te meren vachpiank kitem vachunk ditolom?”
“Tuzo zo vachpi asa, taka kitem-i dilem zalear, tum tache avddicho borovpi mhonn to vachtoloch nhoi?”
“Hoi, punn vangddach ho borounk zai mhonn kitem-i boroyta, ani amkam kitem-i vachunk dita oxem-i mhonnunk fattim ravchonam.”
“Oxem tuka dista, punn khoreponnant (in reality) toxem asonam.”
“Tujea motan toxem asonam zait, punn mhaka mhojea vachpiank ‘take for granted’ korpachem nam.”
“Mhonnche?”
“Vachpi vachtat mhonn kitem-i boroun tankam vachunk diunk zainam. Borovpian vachpiank-ui man diuncho poddta.”
“Mhonnche, vachpiank man diunk zai mhonn tum boroyta tor?”
“Nam. Tuje somzonnent chuk zalea.”
“Zalear boroyta kiteak tor?”
“Mhoje kodde kitem tori divpachem va sangpachem asa mhonn…”
“Zalear, dor satolleachea son’varak tem tunvem vachpiank borovpachea rupan diunchem va sangchem.”
“Tuka sanglam nhoi hanvem?”
“Kitem?”
“Monant xizlea bogor kagdar vaddop sarkem nhoi mhonn?”
“Tum mhonnta to kall atam urunk nam. Atam ‘Fast Food Culture’ aila. Randunk-xizounk konnak vell nam, ani borem randlolem- xizoylolem jevunk-ui konnak vell asonam.”
“Ani tannim khalolem fast food-ui tanchea jivak lagonam!”
“Punn ruchik lagta nhoi?”
“Mhojim borovpam vachpiank fokot ruchi khatir vachunk diunchi mhaka khuxi nam.”
“Zalear?”
“Ruchi poros vichar diunchi chodd goroz asta. Tea vicharank magir ruchi khatir koslem ani koxem-kat jirem-mirem lavchem ti borovpiachi kola asta. Ruchi khatir kitem-i ani koxem-i boroun dilem zalear, tem borovp ‘fast food’-a porim ruchi purtench asta. Ani toslea borovpant tor vicharuch nam zalear, tea borovpak koslo orth?”
“Sogllea borovpamni vicharuch asunk zai tor?”
“Borovpantlean ek agllo-vegllo vicharuch divpacho nam zalear, borovpian  borovp kiteak korchem?”
“Apli avodd (hobby) mhonn korum yeta nhoi?”
“Xevttim te avddint legit ‘creativity’ asta mum?”
“Zalear tujea vachpiam khatir hi tuji ‘creativity’ dor son’varak kiteak toyar zainam?” 
“Fast food’ ditat thoimsor chikon tan’duri-i vitat zannam? Chikonache te kuddke tam’bdde distat hacho orth te soglle ujeacher bore bazleat mhonn tambdde zaleat mhonn somzunchem nhoi. Chikonache te kuddke bazlolea sarke tam’bdde dische, ani giraikache jibek ruchichem udok suttchem mhonn tea kuddkeank tambddo rong-ui ghalolo asta. Mhojea borovpak fokot ruchicho tambddo rong diun vachpiank thoddea vella purto sontos diunchi mhaka bilkul khuxi nam. Tantum… ”
“….. vichar-ui yevop gorjechem mhonn sanglam tunvem. Fuddem sangum naka. Tuzo vichar mhaka somzolo, pun azun-ui pottunk nam…. Monant xizlea bogor…. hoi… panar vaddop nam. Kortam vichar…”
“Borovpiak, aplea borovpantlean vachpianchim monam vicharanche chalik laglolim zai….. atam tujem chalik laglam toxem….”  


(c) Jose Salvador Fernandes
goa-world.com

Son'var, 14 Julai 2012

Friday, June 15, 2012

Mullavea Xallanchea Madeomacho Prosn: Kallachi Zap?

SON’VARACHIM SUNGTTAM:

Mullavea Xallanchea Madeomacho Prosn: Kallachi Zap?

-Jose Salvador Fernandes

Monis khoim rajkaronn ghoddoyta, ani ani monis aplea zallant ghuspotoch rajkaronn khoim mon’xak ghoddoyta.  Parrikar sorkaran Mullavea Xallanchea Madeomacho prosn aple porim bhou fixalkayen, zotnayen ani nazuksannin soddoylo oxem zorui hanvem fattle pavtti boroylolem, torui atam toch Parrikar apnnem soddoyla to prosn tatpurto asa, ani apnnem ghoddoylole Xikxonnik Somiticho riportt yetoch sogllem tharear poddtolem oxem mhonnta.

Mukhel Montri Manohar Parrikaran khorem mhollear, Mullavea Xallanchea madeomacho prosn suttounk, poilim ti Xikxonnik Somiti ghoddovpachi, ani uprantuch nirnnoy ghevpacho. Ghoddie, Parrikaran aple aglle-veglle hikmotin gaddie mukhar ghodde ghalche bodlek mud’dom ghoddeam mukhar gaddi ghalea zait. Karonn, Gõyant khubxeo gozali chal mhonn suru zatat, ani fuddem vochun tankam kaideachem rup yeta. Kitem-i zaum, svota Parrikaranuch ghoddoyloli ti Xikxonnik Somiti tannem ghetlolea nirnnoya add koso aplo riportt ditoli?

 Mullavea Xallanchea Madeomacho prosn Parrikar sorkaran tatpurto kivam sasnnacho soddoyt porian, Inglez xallank onudan diunk virodh aslole ghunvon-firun igorzanchea xallank guneanvanchim bottam dakoytale, ani azun-ui dakoytat. Karonn, Parrikar sorkaran jahir kelolea dhoronna udexim igorjecheo mullavea panvddeaveleo xalla jeo Konknni (Devnagori) madeomantlean xikxonn ditaleo, tannim atam Inglez madeom apnnaylam. Khorem mhollear, igorjechea hea xallamni Konknni madeomak lagon xikpi bhurgeanchem promann denvot vetalem. Tache-i fattlean khubxim karonnam aslim. Avoy-bapayk aplim bhurgim Inglezintlean xiklolim zai aslim hem tor zalench. Punn tea poros anik ek karonn mhollear, mullavea xallamni ji Konknni xikovpachi asli, ti khorea orthan Konknni xikpi bhurgeank sodduch, svota xikovpiank legit kollonasli. Zaka apli avoy bhas  xiktanam, ekech boliek lagon oddchonnichi dista ani somzunk yenam, te bhaxechi vevhariktay kitem? Zalear, avoy-bapayk aplea bhurgeanchea xikxonnacho husko zauncho nam? Hantuntleanuch mullavea xallanchem madeom Inglezint bodlun tankam onudan diunche cholvollin rup ghetlem, ani xevttim…

Parrikar sorkaran halinch jahir kelolea mullavea xallanchea dhoronnan Konknni bhaxechem luksonn zatolem hi zorui dukachi gozal asli, torui he gozalichim pallam-mullam ponchvis vorsam fattim, 1987 vorsa Konknniche Romi lipientlea Gõykarank kallokant dovorun pas kelolea Rajbhas Kaideant asat oxench mhonnchem poddta. “Konknni mhollear Devnagori lipientlean boroyloli Konknni” oxem  vegllochar korpi, bamonnponnacho, dhorm’vadacho ani khotteponnacho vas marpi vidhan Rajbhas  Kaideant aspavlem, ani thoimsoruch Konknni bhaxek hea rajyant mar boslo. Ani toch khotto hetu ballgun, muttbhor lokanchea prexoracher igorjechea xallanchem madeom Inglezin aslem tem ratiam modem Konknnint bodol’lem. Igorjek-ui aplea xallamni xikovpi tticherink apnnak chimtto yenastanam pagar mell’lolem zai aslem. Mullavea xikxonnachea mollar hangasor-ui khub chuklem. Punn Rajbhaxechea nimitan Igorzanchea mullavea xallamni Konknni madeom suru korchem aplem sopon  sakar korunk te muttbhor lok igorzancheo xallo bond uddovpacho hetu also kai kitem oso prosn monant yeta. Karonn, igorzanchea mullavrea xallamni Gõykar bhurgeancho ankddo denvot vetalo, torui tea muttbhor lokank tacho kainch forok poddonaslo. Kiteak oxem ghoddta tem tannim kednanch zannun ghevpacho khottpott korunk nam. Punn tea xallanchem madeom inglezint bodoltat mhonn gomlem tednam mat tannim mollob mathear ghetlem. Kiteak kai? Igorzanchea xallank porot jiv ani ‘demand’ yet mhonn?

Az mullavea xallanchea madeoma vixim zo gondoll cholta to, Romi lipiek-ui Rajbhas Kaideant hok’kacho zago dilolo zalear, az poristhiti veglli astoli asli. Punn zankam Konknni mhollear fokot Devangorichi miras mhonn paddi bud suchloleank, Romi lipi-i sasnnak sompoupacho ‘hidden agenda’ aslo. Ani az ji Gõyant Konknnichi doxea ani poristhiti zalea taka, “Konknni mhollear Devnagori lipientlean boroyloli Konknni” oxem mhonn khottea monan vidhan toyar kelolech zababdar asat. Parrikar sorkaran jahir kelolea dhoronnantlea 12 lak rupianche sor ani ‘oxygen’ legit laylem mhonn, atam Konknnichi Devnagori lipi chodd kall jiti-jivi urchinam. Tem polleunk, he lipiechea somorthokank bori bholaiki favo zaun te khub vorsam zogum.                                                 

Sonvar, 16 Jun 2012
www.goa-world.com


www.goa-world.com

Friday, June 8, 2012

SON’VARACHIM SUNGTTAM:
          ‘Same cutting, but different folding!’
                                                                                                         -Jose Salvador Fernandes

 Heach satolleantli gozal. Gõyant Mukhel Montri mhonn  rajki sot’ter ailolea Bharoti Janata Pokxachea (BJP) Manohar Parrikaran, Gõychea Mukhel Montrian Mullavea Xallanchea Madeomacho prosn aple porim bhou fixalkayen, zotnayen ani nazuksannin soddoyla.  
Toxem polleunk gelear, Mullavea Xallanchea Madeomacho prosn suttounk BJP sorkarachem hem dhoronn novem nhoi. Fattlea vorsa Kongres Pokx chalik launk sodtalem tench dhoronn tem, punn matxe vegllem. Inglezin ami taka ‘same cutting, but different folding’ oxem mhonntanv.

Mullavea Xallanchem Madeom Inglezint bodlunk ani te-ui xallank onudan diunchi ji magnni asli ti bagounk, BJP sorkaran Kongres Pokxa poros matxe veglli tokli loddoylea mhonnunk zai. Kongres Pokx fattlea vorsa, kherit bhaxen Konknni bhaxentlean cholpi xallo inglezintlean-ui choloylear soroll ritin onudan diunk eka pãyar toyar zalolo. Toso toyar zaunk taka karonn-ui aslem – Vinchnnuk 2012! Adav nastanam konn xidi foddinam!

BJP sorkaran-ui atam tich magnni xarti pavoylea – Konknni thaun Inglez madeomant bodol’lolea xallank onudan divpachi. Punn inglez xallank onudan diunk bagoutanam, Konknni ani Moratti madeomantlean cholpi xallancher onit korunk nam mhonn dakounk, BJP sorkaran tanche-i khatir dhoronn jahir kelem.  Punn BJP-an Konknni ani Moratti madeomanchea xallank tanchea ‘porzollit fuddara’ khatir duddvanchem ains dakoylam khorem, punn fuddem vochun sorkarachem onudan mellta mhonn, Morattichem sodduch, Konknni bhaxentlean tori konnuch noveo xalla suru korchenant hem mat khorem. Apunn Konknniche Devnagorintle lipintle mhalgodde ani mogi, apunn Konknni bhas ani sonvskrutay samballunk sodtat mhonn miroytoleanchem hem khorem ‘acid test’ asa. Kiteak, xevttim tannim, “Konknni mhollear Devnagori lipintlean boroyloli Konknni” him naddponnam khorim zaunchim nhoi mhonn khubuch zotnay gheunchi poddtoli. Punn kitlo kall meren vankdde gozalichi zotnay gheum yeta tem, atam Konknniche Devnagorintle lipintle mhalgodde ani Konknni bhas ani sonvskrutay samballunk ‘amich mukhar asanv’ mhonnpi amkam kallachea adaran kitlem porian provar kortat tem polleum-ia.        

Itlo kall Xallanchea Madeomacho zo prosn xiztalo, tea vixoya babtint ek vichitr gozal ghoddlea. BJP-an tea prosna vixim aplem dhoronn jahir kelem ani tem Bhasanchim Bon’ddolam Sangpi Murkank (BBSM) legit pottlem. Nam, pottlem mhonnche poros tankam tem mharoguch poddlem mhonnunk zai. “Konknni mhollear Devnagori lipintlean boroyloli Konknni” oxem mhonnot Igorzanchea xallanchem madeom Konknni bhaxentlean korun itlo kall aplem sadoyt ailole dhongi atam onath zaleat. Vinchnnuk 2012 umbrear astanam Bhasanchim Bon’dolam Sangpi Murkamni apli xempddi tednanchea Virodhi Pokxachea tabeant keli. Rajkaronnantlo khoincho-i Virodhi Pokx zaum to, xevttim to foskache kaddiecho dongor korunk fattim ravonam, ani tantuntlean aplem zoddlem bogor taka suseg lagonam. Tednanchea BJP Virodhi Pokxan Bhasanchim Bon’ddolam Sangpi Murkank apunn tancho prosn soddoyta mhonn sangun pixeant kaddle mhonn atam thavem zalem. Teach Virodhi Pokxan tea Murkam vangdda “hoi, tumi mhonntat tench sarkem asa” mhonnpachem nattok kelem, ani tancho-i visvas zoddun sot’ter yetoch, tanche tankam diun-ui xevttim Kongres Pokx korpacho aslem tench apnnem-i kelem. Tora mat veglli vaporli. ‘Same cutting, but different folding.’ Atam, inglez madeomank onudan diunk virodh kortale te atam thondd poddleat, mov poddleat ani tancho tallo sanddla. Bhaxechea Madeomachem dhoronn jahir korche adim, BJP sorkaran, Inglez madeomak onudan naka mhonnpiank unchlea ud’deanchim (posts) lolipopam diun tankam tim chinvpant ‘busy’ dovorle ani tanchim tonddam bond kelim.
Atam poristhiti oxi asa, inglez madeomak onudan diunk addmhellim haddpiank rajki mollar tankam kan ditolo konn nam, nhoi mhonn tankam konnachoch tenko nam. BJP-an sfott korinastanam bomb foddlo, ani osli kola bhou thoddeank sadta. Tantuntlo eklo Gõycho Mukhel Montri Manohar Parrikar.

Loka-xreyan (porjechea tenkean)  BJP Gõyant rajki sot’ter ailo. Rajyantleo khubxeo gozali fuddem vetoleo zalear, tankam rajaxrey-ui favo zauncho poddta. Hea rajaxreyan, Inglezi xivay, Gõyantlea Pradexik Bhasank xallanchea madeomantlean fuddem vochunk lagta titlea-i duddvanchi mozot bhasaylea. Sorkarak zai zalear, kitem-i zaum yeta. Sorkar aple porjechea fuddara vangdda aplo-i fuddar chint’ta, ani tech nodrentlean te-te nirnnoy gheta, ani porjechea mona-kallzant aplea boreponnachim pallam-mullam ghott korche, korunk naka asle title-i proyotn korta. Gõyant 2012 vinchnnukent rajki sodrer ailolea BJP-an tich vatt apnnaylea hem anik vegllem sangpachi goroz nam.

Punn BJP bodlek porot-ui Kongres Pokx sodrer ailolo zalear, fuddlea panch vorsank madeomacho prosn suttavo zauncho naslo hem mat khatren sangum yeta. Kiteak, Kongres Pokxan kovato kirlaun kaddlo, punn fuddem vochun tea kovateak maddachem rup ani tea maddak boreponnache narl zaunche mhonn jem-jem korunk zai aslem, tem korpachi hea Pokxak kopxi ani tank nasli. Mullavea xallanchea madeomacho prosn suttounk Kongres Pokx gorbest zalo, punn tacho part’ zaloch nam!              


Goa-World.com
Sonvar, 9-07-2012

Saturday, May 12, 2012

Komiko – Gõyantlea BJP-acheo, Kongresicheo ani UGDP-acheo !!



SON’VARACHIM SUNGTTAM:

Komiko – Gõyantlea BJP-acheo, Kongresicheo ani UGDP-acheo!
                                               -Jose Salvador Fernandes

Gõyant Mukhel Montri mhonn rajki sot’ter aslolea Bharoti Janata Pokxachea (BJP) Manohar Parrikaran, aplea rajki jivitantlea komik gozalincher ek pustok borounk yevjilam mhonn, tannem apleach tonddan jahir keloli khobor khoim tori vachlea. Gõychea komik rajki jivitacher apunn borouncho asa tem pustok uzvadda ailem zalear, tem ‘bestseller’ zatolem mhonn taka khatri asa, punn te khatrechi buniyad kitem ti khobor nam.     

Halinch BJP-cho Poryoton Montri Mathany Saldanha hea sonvsarak ontorlo. Tea uprant, Kutt’ttallechea motdarsonghant pott-vinchnnuk loddounk sorgest Mathanyche ghorkarnik, Alina Saldanhak BJP-achi umedvar mhonn Parrikar sorkaran ‘vichar-niyall’ korun nemlea. Alina-bayek BJP-chi umedvar mhonn pott-vinchnnuke khatir nemunk, kitlem khorem ani borem karonn asa tem mhaka khobor nam. Ghoddie, Mathanychea mornnak hajir zalolea Parrikaran, Kansavleche Igorjechea adrar sorgest Mathanychea mornnak kitlo hozar lok hajir zalolo to pollela, ani tantuntlean ‘sympathy’ motam zoddunk Alina-bayekuch rajki moidanar fuddem kaddum-ya oxem chintlem zait. Karonn, az Gõyantuch nhoi, punn puray Bharotant khoinche gozalivelean koslem rajkaronn zait tem sangunk yenam.


Punn ‘sympathy’ motanchea adaran mhonn rajkarbhar choloum yeta? Ani kitlo kall? Ani kitle probhavik ritin? Lokachem boreponn zoddlolo ek promannik montri devadin zalo mhonn, tache fattlean to zago tache ghorkarnik diunkuch zai oxem mhonn kitem asa? Punn Gõyantlea BJP-an, sonvsar soddun gelolea aplea montriacho zago tache potinik diunk tharaylam ti ek vhoddli komik mhonnchi poddta. Gõycho mukhel montri Manohar Parrikar Gõychea rajkaronna vixim komik gozalinchem pustok boroyta tednam he-ui komikecho tantum aspav astolo mhonn dhorun fuddem vochum-ya.
Gõyantlea rajkaronnantli anik ek komik mhollear, Churchill Alemao. Fattle vinchnnukent, Gõyant Kongresin ordo dhull khalo taka Churchill Alemao zababdar asa mhonn Kongresichea xrextt lokank dhorun sogott zannant. Gõy Vidhan Sobheche fattle vinchnnukent Kongresicho umedvar mhonn jib bhairaun mati khalolea Churchill Alemao-ak azun-ui Kongresiche xrextt vhoddil kiteak lenvtat tem somzonam. Churchill Kongres soddun gelear, ak’khea desant Kongresichem raj somptolem oxe ritin Kongresiche xrextt lok vagtat ani Churchillak tel laytat. Atam anik taka Kutt’ttalleche pott-vinchnnukek ubo korchi Kongresik noxtti bud suchlea. Navelechea motdarsonghant naka mhonn konnxak marlolea Churchill Kutt’ttalechea motdarsonghak itlo urjent kiteak zai? Hi pott-vinchnnuk loddounk Kutt’ttallechea motdarsonghantloch mhonn konnuch nam kai? Itlo ho motdarsongh ‘bankrupt’ zala? Navelechea motdarsonghant 2012 Vidhan Sobheche Vinchnnuk porikxent napas zaloleak atam kaddun Kutt’ttallechea motdarsonghant pott-vinchnnukeche porikxek kiteak bosounk zai kai? Vichitruch!

Fattle vinchnnukent kitem ghoddlem tantuntlean Kongres Pokx azun-ui kainch xikunk nam koso dista! Va, zannam zaun-ui ho Pokx porot-ui tich adli chuk korta zalear tem-ui somzonam. Rajkaronnant budicho vapor korunk kollonam tachim lokxonnam him!
As
Murdar Churchill Alemao Kongres Pokxak ‘black mail’ korpache proyotn korta tacho faido ‘United Goans Democratic’ Pokxan (UGDP) uttoupacho khottpott choloyla. Churchill Alemao Kongres Pokx soddun veta  zalear, aplea adlea vangddiak UGDP-an dar ugtem kelam. Punn hem dar ugtem kortanam hea Pokxan Churchill Alemao-ak ek ‘condition’-ui ghalam…. Mopa vimantolla add zhuzunk zai, punn Xikxonnachea Madeom Prosnacher (MOI) kianch ulovp nam!

Rajkaronnant Churchill az meren porjechea prosnancheoch kubddio gheun jiyela. Tea kubddiam xivay to rajkaronnant jiyeunkuch xokonam. Kiteak, amdar-montri koso rajkaronnant tachem probhavikponn ‘zero’ ho soglleankuch khobor aslolo ghutt. Dekunuch, Churchill Alemao khoincho-i prosn hatallta tednam, to prosn suttavo zainam zaunk to vorsanchim vorsam kaddta, ani pixeank pimpoll dakouncho yotn korta. 

Sod’deak to vinchnnukent harlolo asa. Atam apli tokli voir kaddtolo zalear taka koslo tori ‘issue’ zai, ani to taka ugteponnim UGDP-an dila - Mopa vimantollak virodh. Punn vangddach taka ‘MOI’ prosnak hat lavcho nhoi mhonn sanglem tem UGDP-chem chuklem. Kiteak, rajkaronnant Mopa vimantolla poros ‘MOI’-chea prosnak chodd mhotv ani nazukponn asa mhonn Churchill Alemao-ak khobor asa. Dekunuch apunn ‘MOI’ prosn khoinchech poristhitint soddchonam, ani apunn loka vangdda astolo mhonn tannem rajki zap dilea. Tannem dilole te rajki zapeche vollimni, lokachem va svota Churchillachem boreponn liplolem asa ti soglleankuch khobor asa.



Kitem-i zaum! Kutt’ttalle motdarsonghacheo pott-vinchnnuko umbrear pavum porian, Gõyantlea BJP-acheo, Kongresicheo ani UGDP-acheo anik kosleo-kosleo komiko zatat teo pollevpacheo!   



Sonv'var,  12 Mai 2012
www.goa-world.com
                     

Friday, April 20, 2012

Konknni Ghoracho Mozbut Khambo – Prabhakar Tendulkar


SON’VARACHIM SUNGTTAM:
Konknni Ghoracho Mozbut Khambo – Prabhakar Tendulkar

-Jose Salvador Fernandes

Romi lipientlean ubem zalolem Konknnichem ghor, itlea kalla uprant azun-ui mozbut asa hacho konnacheanuch dubav gheunk zainam. Punn tem mozbut urche khatir zannim apnnanchem jivituch hea Konknni ghorache mozbut khambe kele, tantum manadik Prabhakar Tendulkaracho-i aspav asa. 
Parabhakar Tendulkaracho zolm'  Junache 4ter, 1934 vorsa Mhapxeam xarant zalo.

1954 vorsa, Purtugez kallar thaun Romi lipientlean Konknnichi seva korunk Prabhakar-baban panvlam ubarlim. A Vanguarda hea Purtugez-Konknni satolleacho, Romi lipiechea bhagacho 1954 tem 19664 meren to sompadpi aslo.


Niz Gõykar mhonn tachea kallzant zo Konknnicho mog xiztalo, to tannem  1979 vorsa Gõykar hem Romi lipientlem svotachem ani svotontr satollem suru korun ugddapo kelo. Gõyak Ghottok Raj favo zaunchea ani Konknni Gõychi Rajbhas zaunchea hetun suru kelolea Gõykar-acho, heo don-ui magnneo zoddun gheunk xinvacho vantto asa.


Hea xivay, Romi lipientlean tednam uzvadda yetolea Gõycho Pormoll ani Gõycho Porzoll him masikam sompadit korunk, Parbhakar-bab umedin ani khoxalkayen aplo moladik vell khorchitalo tachem girest sarem zaun, az Konknnichi Romi lipi pallam-mullamni ghott zalea hachem xrey taka favo korinastanam koxem ravum yeta? 

Konknni khatir tachea angant aslelem bollgem polleun, Konknni Gõychi Rajbhas korpache chollvollent Konknni Porjecho Avaz (KPA) hachea Mhapxeam fantteacho taka odheokx kelo. Tednam, tust-tokhnnay korche tankin tannem Mhapxemchem xar Konknnichea mogan jitem-jivem kelem, ani Konknni chollvollik odikuch nett ailo ti gozal konnacheanuch visrunk zainam.    


 Konknniche Romi lipientlea sogllea borovpiancho ekvott ascho hem aplem sopon khorem korunk, 1979 vorsa tannem Konknni Kendr (Gõy)  hi sahitik sonvstha ghoddli.
 Konknniche Romi lipiek nit mellche khatir, 1989 vorsa sthaplole Dalgado Konknni Akademi-cho (DKA) to-ui ek Sthap'pi Vangddi ani ticho Poilo Bhanddari zauncho man taka magonastanam favo zalo.

Rangmachi, Gulab, Tin Tiatr, Sat Prosn, Kotha Ghons, Oso ho Sonvsar, Jinneche Rong him girest sahityan bhorlolim kotha ani tiatrachim pustokam boroun ani uzvaddaun tannem Konknni sorospotichea golleant ghalunk zai toslich mall ghali. Nibon’d, Lhan Kotha, Kovita jeo to adim potram-masikancher boroytalo tachi sahitik ruch azun-ui vachpianchea monanche jibancher gollta, ani porot-ui tosle sahityache prokar tachea penantlean vhanvun apnnak vachunk mellche mhonn vachpi otrektat.

Parabhakar-bab dhondean ek chhap'pi. Mhapxeam xarant tachea dhoniponna khal Dalesh Printers nanvacho chhapkhanno azun-ui cholta. Ho chhapkhanno tannem aple duddvanche tizorent bhor ghalunk vaporche bodlek, chodd pavtti Romi lipientle Konknni sahityache tizorent bhor ghalunk vaporla. Hea chhapkhanneantlean tannem novea tornnateanchim ani borovpianchim Romi lipintlim zaitinch pustokam sudraun-nivllaun uzvadda haddlim. Tantuntlean tannem Romi lipiechi buniyad Konknni bhaxent anik-ui mozbut keli. Konknni bhaxek borovpi toyar kele. Hem bhag soglleancheach vantteak yenam, punn Prabhakar-baba oslea bhagi mon'xam khatiruch rakhun dovorlolem asta.

[tendulkar3.jpg]

Romi lipientlean uzvadda ailolem sahitya fokot Romi vachpi loka purtench urlolem taka naka aslem. Dekun fuddarache lamb nodren tannem, Romi lipientli sahitik borpavoll Devonagorint lipeontor korun odik lokam meren pavoyli.
Akaxvannicher vitravpi tiatr, kovita vachop, sabar mhotvachea vixoyancher bhasabhas, adi. karyavollimni Prabhakar-baban bhag ghetla. Ponnje Durdorxon Kendracher-ui tannem sabar karyavollimni bhag gheun, Konknni khatir aple tankin jitlem-i korunk zata tem tannem vazoy-gazoy nastanam kelem. Konknnichea mogan Prabhakar-baban Gõyant ani Gõyam bhair zalolea sabar Sahitya Sommelonamni bhag ghetlo.
Jivitant koslich axea ballginastanam Konknni bhaxek ani Gõyche sonvskrutayek vortea-molachem tannem yogdan dilolea khatir, 2003 vorsa taka Thomas Stephens Konknni Kendracho protixtthecho Pri. Antonio Pereira Puroskar favlo. Romi lipientlean Konknni khatir tannem zo jivitbhor promannikponnan vavr kelo, tache khatir Dalgado Konknni Akademin (DKA) taka 2006 vorsa Mons. Dalgado Puroskar bhettoun tacho vavr fukott vochunk nam mhonn sobhemazar kollit kelem.

Konknni bhaxek, kherit toren Romi lipientlean tola-molachem yogdan dilem dekun, Akhil Bharoti Konknni Lekhok Sommelon, Akhil Gomantak Nabhik Samaj, Lions Club of Mapusa City, Mhapxem Sarvojanik Gonnes Mohatsov Mondoll ani Konknni Bhaxa Mondoll-an tacho favo tea vellar bhouman kelo.




www.goa-world.com
Sonvar, Abril 21, 2012


http://prakakartendulkar.blogspot.com/

Saturday, April 14, 2012

Ogeponnan Konknni Bhaxecho Vavr Korpi - Padr. Manuel Gomes


SON’VARACHIM SUNGTTAM:

Ogeponnan Konknni Bhaxecho Vavr Korpi
- Padr. Manuel Gomes


-Jose Salvador Fernandes


Konknni bhas az meren samballun dovorunk, Gõyche Igorz-matechem-i bhouch yogdan asa. Khub kall adim thaun Igorz-mat aplea padrim udexim Konknni bhas samballpacho vavr korta. Padri Manuel Gomes ho tantuntloch ek padri asa.     

Padri Manuel Gomesacho zolm’ 1953 vorsantlea Otubrache 21ver, Gõychea Bannavle ganvant zalo. Survatek tannem Primeiro Grau-achem xikop purnn kelem. Tea uprant Moddganvchea Loyola Iskolant fuddlem xikop kelem. Hem xikop kortanach Devan tachea kallzachem dar khottkhottaylem, ani tannem Sallganvche Siminarint bhitor sorle. Raiturche Siminarint monache huxarkayen ani jivitache bore dekhin padriponnachem xikop kortoch, 1980 vorsa Abrilache 27ver taka sasnna khatir Padri Makhlo.

Fuddem vochun, The Missionary methods of Fr. Joseph Vaz; history and actuality ho probond tannem fixalkayen toyar korun Romantlea ‘Gregorina’ hea Jezvit Vidyapittantlean Igorjecho Itihas vixoyant tannem Licentiate podvi zoddli. Itlench nhoi, tor dhormik xikxonnachea mollar Pa. Manuel anik-ui fuddem gelo, ani Romantle Angelicum hea Dominikan Vidyapittantlean “The relevance of the Ignatian ideal of finding God in all things to the Diocesan Priests” hea probonda khatir Atmik Dev-xastrant Master’s Podvi zoddli. 


Sod’deak to ‘Povitr Pustokachem Dhormprantik Kendr’ hacho  Direktor mhonn vavurta. Tea bhair, Pornnea Gõychea Gonvllik Vidyamondiracho Profesor koso xikoyta. Tea bhair, Gujrat Vidyadeep, Baroda, Sangam Goa ani yer zaitea mottvaxianchea ghorancho to Visiting Professor asa. Adim Pa. Manuel Racholche Siminaricho Profesor aslo.  Padriponnant tachem deivik, zababdarechem toxench xegunni jivit ani zannvayechi huxarkay polleun, Sallganv-Pilerne aslole Seminary of Our Lady hicho Reitor-ui zauncho man taka favo zalo.  

           Pa. Manuel ho Konknni bhaxecho ek khoro zannar. Tantuntlea tantum Konknnintlo boro onnkarpi. Konknni mollar tachem yogdan khub molachem ani mhotvachem. 1983 vorsa, Konknnintlo Vachpam Gronth toyar ani porgôtt korpant to bhouch fuddem aslo. Konknnik tachem vhoddantlem vhodd yogdan mhollear, Konknniche Romi lipientlean tachea fuddariponna khal toyar ani porgôtt zalolem Povitr Pustok. Hem Pustok dhormik rupachem zaum, punn Konknni bhaxechea itihasant poilech pavtt hea Pustokacheo 60,000 proteô khopleo, ani dhormik sahityantlean-ui Konknniche Romi lipiechi tank ani loukiktay sonvsarak kollun aili. Hea Povitr Pustok-acheo atam anik 40,000 proteô toyar zaleat. Tea bhair, Konknniche Romi lipientlean  Novo Korar, Mhozo Sangati hacheô-i 50,000 proteô tacheach fuddariponna khal toyar zaun porgott zaleo. Konknniche Romi lipiechea mollar ho anik ek novo itihas, ani to konnacheanuch nakarunk zainam.

Pa. Manuel Gomes ho Konknni bhaxecho vhodd bhokt. Eke vatten to Konknniche Romi lipientlean Kristi xikovnn diunk vavurta, zalear dusre vatten to ogeponnan Konknni bhaxechi Romi lipientlean tust-tokhnnayechi seva korta. Az meren tachea nanvar sogllim mellun 18 pustokam asat. Tantuntlim 'From Roots to Fruits - Vol. I,  From Roots to Fruits - Vol. II ani Blessed Joseph Vaz – A Creative Missionary ahead of his time him tin Inglezintlim soddlim zalear, tachim urlolim 14 pustokam Konknniche Romi lipientlean porgôtt zaleant. Raiturche Siminaricho Itihas, Pekovnnecheo liploleo zhori, Pekovnnê khatir magnnim, Povitr Atmo, Sfurti ditoleô Jezu Kristacheô Xikovnnô, Devachea Utrachi Yatra, Povitr Pustok koxem vach’chem, Devachem Utor ani Amchem Jivit , Bhagevont Fransisk Xavier, Devachea Utracho ani Jezucho Sakxidar, Bhasavnni, Zannvayecho Ulo ani Provadiancho Tallo, Devachim Vortim Vismitam,  Jezuchim Jivim Kirnnam, Deva Utran, Kallza Gottheant, Jezu Jivitant ani Konknni Bagentlem Pormollit Ful – Padri Freddy' him tannem sade, sompe, soroll ani svadik bhas vaprun toyar kelolea sahityachea pustokamni, Konknni bhas odikuch girest kelea.

Sfurti ditoleô Jezu Kristacheô Xikovnnô, Bhasavnni, Zannvayecho Ulo ani Provadiancho Tallo toxench Devachim Vortim Vismitam hea tachea pustokanchi, ani tanchea vangddach Pa. Manuelachi-i tust kelea viret ravunk zainam. Konknni bhaxechea mollar hea pustokamni ganttlolo unchlo dorzo, matui dubav nastanam Konknni sahityak novi dixea divpi thartolo.

Pa. Manuel aplea bhesa promannem Gõychea chear-ui konnxeamni  ani Gõyam bhair legit sabar ritimni Devachem utor ximpddauncho ani porgottcho mogan, sadeponnan ani khaltikayen vavr korta. Titleach mogan, sadeponnan, khaltikayen ani ogeponnan to Konknnicho mol-mhotvacho ani unchlea dorjeacho vavr korta.  

Pa. Manuel Gomesak ami chepem kaddtanv.







Goa-World.Com
Abril 14, 2012


http://www.otherindiabookstore.com/listBooks.jsp?catID=30

Saturday, April 7, 2012

Konknni Mollar: Joao Inacio De Souza ani Pa. Casmiro D’Mello


Konknni Mollar: Joao Inacio De Souza ani Pa. Casmiro D’Mello
- Jose Salvador Fernandes

Romi lipientlean Konknni bhaxecho bavtto voir-voir pavoylole amche khubxe mhalgodde asat. Hrea mhalgoddeam modem Joao Inacio de Souza ani Pa. Casmiro D’Mello hanchea nanvancho aspav asa.   

Joao Inacio De Souza: Hacho  zolm' Dezembrache 8ver, 1912 vorsa, Mhapxenchea Gaunsavaddo hangasor zalo. Romi lipientlea Konknni Sahityak tannem bhouch molachem ani mhotvachem yogdan dilam. 1919 vorsa thaun Mhapxemchean uzvadda yevpi Porjecho Adar potrantlean tannem Konknnintlean borounk survat keli.

Tea uprant, Joao Inacio-baban  thambonastanam  Sot Uloi, The Goan Mail, Ave Maria, The Goa Times, Goan Express, Vavraddi, A Vanguarda, Vavraddeancho Ixtt, Sot, Divtti, Uzvadd, Novem Gõy, Gõycho Avaz,Gulab, adi. potram-masikantlean aplea penachim borovpam chalu dovorun, vachpianchim monam jikhun ghetlim. Natalanchea ani Novea Vorsa nimitan Gõycho Porzoll hem masik tannem bhou thokos gheun  sompadun 10 vorsam uzvaddaylem.
 Hea xivay, tannem bhouch hikmotin Voklen Novreak Marlo, Zingarro, Konn Ti Ostori, Marieta, Mogacho Nach, Patkanchem Farikponn, Magdalen Jivont Zalem, Dolldiro Put, Jerina ani Alkantra, Movaleank Firtur, Zati Bhair Kazar, Bemoriadik Ostori, Afrikantli Girestkai, Ave-Maria?, Mogachim Koutam, Mogachem Kazar, Paulinachem Noxib, Forsan Mog..., Sopon, Xapaichi Girestkai, Patki Antonet, Toxem Kelear Patok?, Gulabkaulechem Ful, Produarponn, Faustino ani Esmeralda, Ermelind Patkant Poddlem, Therratokos, Gamberro ani Diamanti, Organv Goa Xaracho, Mainchea Ghora Kiteak?, Kalljidar Sambadh Tarvotti, Carteiro Sitaram, Belea Xarachi Vatt, Gõycho Porzoll  heo romanxi boroun ani uzvadda haddun Konknni sahityak molachem yogdan dilem. Sahitya udexim Konknni bhas girest korunk tannem jivitbhor thokos gheun kelolo vavr Konknni bhaxechea itihasant omor urtolo hantum il’lo-i dubav nam.

Fador Casmiro D’Mello: Hea padricho zolm’ Otubrache 31ver, 1932 vorsa, Bardezantlea Saligao ganvant zalo. 1952 vorsa tannem Mumboiche Dhormprantik Siminarint bhitor sorlo. Padriponnachem favo tem xikop kortoch, Dezembrache  21ver, 1960 vorsa taka Padriponnachem dennem favo zalem.

Mumboi Dhormprantachea St. Cruz, Vakola, Mahim ani Mazgaon firgozamni Pa. Casmiron dhormacho bhed-bhav korinastanam, mon’xakulla khatir padriponnachea khorea gunnamni vavurlo. Kherit bhaxen St. Cruz ani Vakola firgozanchea vattaramni zhompddeamni churchureanche poristhitent jiyetolea gorib bhav-bhoinnank mozot korunk tannem astig loka kodde duddvanchi bhik magun tancheo mullavo gorzo puray korunk vavurlo. Devachea molleant moniskulla khatir otmik vavr kortanam ji xikovnn to vedicher ravun porgott’talo, tich xikovnn tannem aplea jivitant pall’li.

Fador Casmiron Konknnichea mollar aple porim khub boro vavr korun dovorla. Mumboint to jitlea Devachea zolltea mogan porje khatir vavurtalo, titleach nettan ani urben to Konknnichea mogan vavurlo.  Aplea kallzant zollpi Konknnicho mog tannem Mumboint ximpoddlolea Konknni mon’xanchea-i kallzamni jito-jivo dovorunk to vellacho ani jivachi tyag korun vavurlo.
1961 ani 1971 oxea dha vorsanchea kallant, Udentichem Nokhetr satolleache poile Vavurpi Som’padok, ani uprant Adari Som’padok mhonn sokall ani sanz, dis ani rat, kal, az ani faleam  mhonninastanam Pa. Casmiro vavurlo. Hea satolleacho tannem fokot Som’padokacho vavr korunk nam, punn hea potracho prochar korunk, tachi vikri ani vachpi vaddounk, ani tantuntlean bhaxechem daiz samballunk ani vaddounk tannem sabar torenim pãyanche tollve zhoroyle.

Konknniche Romi lipientlea adlea borovpanchem mol taka khorench khobor aslem ani somzotalem. Tech khatir, zaka sabar zann Konknnicho, ani Konknni mollar aplo-i guru mhonn tache vangdda mandtat, tea Prof. Joaquim Antonio Fernandes-achem Konknni Nadxastr ani Gõychem Xetkamot him Konknnichim girest pustokam chhapun uzvaddaylim. Tea bhair, Vachop Rikamea Vellar hem Edward Guido Souzachem-i pustok tannem uzvaddaylem. Taka Konknni bhaxecho ani daizacho upott mog aslo dekun, tannem aplea svotachea duddvamni dusreanchim pustokam uzvadda haddlim.

Punn Pa. Casmirocho Konknni sovem aslolo mog itlea purtoch uronk nam. To tache poltoddi gelo. Goroz aslolea khubxea Konknni borovpiank tannem tanchim pustokam uzvadda haddunk duddvanchi mozot keli. Itlench nhoi, Konknni mon’xak Konknnichi goddi lagchi, tannim apli bhas samballchi, tigounchi  mhonn, Konknnintlim yer potram-masikam to svota aple duddu khorchun viktim ghetalo, ani tim magir tea lokank vachunk ditalo!

Konknniche dobaje zatale tea dobajeank to ugtea monan-kallzan, konnench magonastanam duddvancho adar diit aila, ani azun-ui dita.
 Udentichem Nokhetr hea satollea xivay, Aitarachem Vachop, Dor Mhoineachi Rotti, The Goan Review, Gulab oxea sabar potram-masikancher tannme borovpam korun-ui Konknni bhaxek goroz aslolem yogdan dilam.

Asia khonddant dusrea panvddear aslolea Santa Cruz vattarantlea zhompddeanchea vattarant dolldirponnan jiyetoleank monisponnan jiyeunk Pa. Casmiron doyallponnacho ani mozoticho hat diun somajik vavr kelo dekun, 1985 vorsa taka ‘Special Executive Magistrate’ Puroskar favo zalo.

Konknnichea mollar Pa. Casmiron kelolea vavrak lagon, sabar Konknni sonvsthamni  tacho ‘Konknni Vavurpi’ mhonn bhouman kela ani puroskar bhettoyleat.


Sonvar, 7 Abril 2012

About Me

My photo
Goa/India, Hawalli/Kuwait, Kuwait
A big e-welcome to you. Tumcam Maie-mogacho ieukar. Enjoy Life - This is not a rehearsal! Konkani uloi, boroi, vach ani samball - sodankal. Hich Goenchi osmitai ani amchem khalxelponn. Goenchi amchi Konkani bhas! Ekvottachem saddon Goenkaranchem. This is Gaspar Almeida from Parra, Bardez, Goa, based in Kuwait and am connected with the www.goa-world.com website created by Ulysses Menezes, and as Moderator of the famous first of its kind Gulf-Goans e-Newsletter (since 1994) and The Goan Forum and several Goan and Indian associations and forums and e-forums in Goa, India, Kuwait, The Middle East and worldwide.