Tuesday, May 28, 2013

‘SANKOLL’ Sankllaytanam…


‘SANKOLL’ Sankllaytanam…

-Jose Salvador Fernandes

 

Konknniche Romi lipientlea sahityacho, ani tantuntlea tantum kadom’bori prokaracho niyall kelear, Konknni mon’xam modem Romi lipientlean Konknni bhaxechi apulkay ani apleponn gõykaram modem nirmann korunk he lipientlea romanximni ani kadom’borimni boroch molacho ani mhotvacho vavr kelolo asa. Fattlea bavis vorsanchea kallant hea prokaracher morbotti aili khori, punn tachem adlem loukikponn matui unnem zaunk nam.      

 Fattlim sabar vorsam, Tera Numbrachi Kottri, Soitanacho Ghutt, Kallea Vistidachi Choli, Clara, Mhoje Paicho Fondd, From Goa with Love, Ek Bhett Mongllurchea Xarak, Mhaka Jiyeunk Zai,  Jimmy, Tichea Mornna Uprant,  Janya- Celi nanvancheo, axoyache, vixoyache ani sahityache nodrentlean unch urpi  khoddegantt ani voznadik kadom’borio boroun uzvaddaylea uprant, Konknnicho ‘James Hadlee Chase’ mhonn pachartolea Bonaventure-bab D’Pietrochi fattlea satolleant anik ek kadom’bori – SANKOLL – oxea nanvan, Dalgado Konknni Akademi udexim  uzvadd ailea.

Sankoll, jika ami inglez bhaxen ‘chain’ mhonntanv, ti tuttoylea viret tiche bhag korunk zainant. Ani ekdanchi ti tuttoytoch tika kosloch orth uronam, ani ti jea hetu khatir toyar kortat, tache-i khatir ti upkaronam. Punn, he ‘SANKOLL’ kadom’boriche, molavnnie khatir bhag kele zalear, tichea orthant ani hetunt-ui bodol zaunchonam ani yeunchonam hem sangunk, eke mozbut sanklliechi khatri legit unni poddtoli.

‘SANKOLL’ kadom’bori nov bhagamni sankllaylea. Punn hangasor hea nov-ui bhagant kitem asa ani ghoddta tem matui sangunk sodinam. Punn tea boldek, hi nov bhaganchi ‘SANKOLL’ panch bhagamni mottvi korun, ticher SOMAJIK, SONVSKRUTIK, SAHITIK ani SÔD-VAVR-ache nodrentlean vichar manddtam.

SOMAJIK NODRENTLEAN: Ek-ek ghor mellun vaddo zata, ek-ek vaddo guntun ganv zata, ani ek-ek ganv mellun raj zata…. ani tantulean toyar zata somaz. ‘SANKOLL’ kadomborint-ui somazacho zo vichar aila to eka ghorabea pasun suru zata. Tea ghorabeantle eke dhuvechem kazar tharta tednam tache sorbhonvtonnchea vaddeak ani xevttim ganvak-ui jiv yeta. Cheallis vorsam adim, Gõyant Kristi kazaram somoyar, kazarachea vaddeantlo xezari lok koso ekvott’talo ani tanche som’bond kitle mozbut astale te, ‘SANKOLL’ kadom’borichea poilea bhagantlea eka ‘handsome’ tornnatea deddeachea sobhavantlean zannvota.

Dekik: Aplo deddo mhonn nhovrean vinchun kaddlolo to tachoch xezari, ek ‘handsome’  tornnato.  To  xarantlea eka lugttachea xopar ‘counter salesman’ mhonn chakri kori. To sokallim apli bhuti gheun xarant vetalo. Kazarak lagun tannem don dis sutti ghetloli. Punn, nhovrean sanglolea promannem, “to (nhovro) amger asum porian, tannem ratcho amger yeunk zai aslo. To kobul zalolo. Dusrea disa bhaddeachi saikol gheun to kamak gelo. Ani sanjer amger ailo. Ti rat amger ravlo. Tisrea-i disa toxench kelem. To gelea uprant, to kamak vetanam jevnnachi bhuti gheun veta ti khobor mãyk koll’li. Chovte sokallim to bhair sortanam, mãyn ek jevnnachi bhuti bhorli ani taka dili. To ‘naka ti naka’ mhonntalo, punn mãyn forsan ti tache saikoliche giyek umkallayli. He porim disacho aple sirvisek gelea uprant, ratcho to amger ravunk yetalo.”

Bardezchea poltoddi aslolea Peddnnem talukentlea Morje ganvchea render mamachea “Horxim hanv itlo usram maddank vochonam. Punn az ros aslo mhonntoch, to kabar zatoch gelom. Boroch uxir zalo,” he-ui utranchea arxeantlean tednanchea somazachea ekvottachem rup disun yeta.

Ek-ek ghorabo mellun xevttim somaz zata oxem ami mhonntanv tednam, somazachea ekvottachi buniyad thartolea ghorabeantlea vangddianchea ekvottacho ani borea som’bondacho hanga jerul ul’lekh korun dista. Aichea ghorabeantlim tornnatim, chedde-cheddvam aplea avoy-bapayk aplea fuddaracho sanagti vo sangatinn vinchun kaddunk vhoddlo-so tras dinant. Fattlo fuddle vichar korinastanam tim jitlea nettan aplo sangati apunn vinchun mekllim zatat, titleach nettan tanchim kazaram fiskott’tat ani divorsan tacho xevott zata. Poilinchea kallar, avoy-bapuy tharaytalem tem zatalem! Dekun, ‘SANKOLL’ kadom’borintlem Ditoz, respera khatir Mandream thaun cholun Morje yetoch, apunn poilech pavtt polletolea nhovreachem mukhamoll taka makdda porim dista, ani tem kalliz foddun roddta. Tednam Vigar il’lo tache kodde somjikayen oso vicharta –

“Bay go! Tunvem taka poilim polleunk naslo ?”

“Nam!” Cheddvan zap dili.

“Tor, tumi ekamekak pollenastanam kazar zaunk koxem utor dilem?”

“Hanvem mhojea vhoddilancher visvas dovorlo.”  Babddem cheddum odik fugar zaunk laglem. “Hanvem mhojea vhoddilancher visvas dovorlo pat’tiv.”  

Kadom’borintli hi ghoddnni tea kallavelem somajik chitr ugtem korun meklli zata. Oslim, aichea kallar sodun-ui mellonant toslim eka borea somazachim khubxim ani veg-vegllim tasam Bonaventure-baban aplea onnbhovache ani sôd-vavrache almarintlean sodun kaddun, he kadom’borint sabar patranchea rupan sankllayleant.


SONVSKRUTIK NODRENTLEAN: Sonvskrutik nodrentlean ‘SANKOLL’ kadom’boricho vichar korta tednam, hi kadom’hbori mhollear kristi kazaranche sonvskrutayechi moladik ani toladik khonnuch mhollear fott zaunchi nam. Kristi kazaram somoyar Gõychea jitlea-i talukeamni jeo chali-riti, porampora palltat, tea orthabhorit chalim-ritinchi ani poramporanchi sankoll zotnayen ani diunk zai titlem mhotv diun he kadom’borint sankllaylea. Voddeanchem pitt kortanam, te vodde bhaztanam, vhokol-nhovreak ros lavop, vhoklechea kazarchea nimitan kopdde xivunk dorjiachi poili kator lavpachi chal, xim’ pallop, mhoino vo portonnem, deddea-deddiechem jevonn, bolanchem vojem, modlo mattov, panch vogtanchim jevnnam, vaddeak jevonn, kazara uprant mavodde porot ros lavop ani mavoddechem sutt, pitt mollop, kazarchem bhat ukddop, tem girnir vhorop, vhokol-nhovrean mamager jevnnak vochop, bhikariank jevonn, ghorcheank jevonn vo fodde jevonn, buddkuleachea golleant ambeachim panam, oxi vo mattov, adi. heo soglleo kazara vellar pallcheo gozali he kadom’borint Bonaventure-baban borech hikmotin guntleat, bosoyleat ani manddleat.

Punn hea sogllea gozalink anik ek gozal ubarun dovorta, ani tankam zai aslolo orth dita ani kazaranche chalim-ritink jiv bhorta teo mhollear Zoti vo Vers. Kazarache toyare khatir jitleo-i chali-riti pallpacheo astat, tea chalim-ritink zotinchi vo versanchi-i porampora sankllayloli he kadom’borint disun yeta. Dekik, vhoklek Kazarachem Utor zaun tika mudi ghaltoch oxi zot gaytat - 

Mhaka soirik nhoi ga zali,

Nhovrean utrachi mudi gha(i)li,

Mãyn-payn kaz(a)rachi mhojea, toyari keli,

Nhovreak bandun dili,

Mãyn-payn kaz(a)rachi mhojea, toyari keli,

Nhovreak bandun dili.     

 

Dhonia Devachea nanvan(u),

Santam-bhoktanchea magnnean(u),

Amchea pittak besanv dita,

Saibinn Mãy amchi patron(u),

Dantear-dantem mhonn tem manddun,

Tandllanchem kelem pittu(u),

Tujea soireank boroy chittu,

Apoun tumchea kazarak(u) – oxeo zoti, san’nam-voddeank pitt toyar kortanam gaytaleo.

 

Ros laytanam tor zotincho xivoruch kortalim. Dekik:

 

Bankinar boslea vhokol,

Fuddeant rosacho kanso,

Aple natik ros layta mhonn,

Xamãyn sorgar soddlo hanso.     

                   

Oxeo he kadom’borint khubxeo, tea-tea vellar gavpacheo zoti vachunk melltat. Fokot vachunkuch nhoi, tor mudier thik mhonnlolea bhaxen, he kadomborintleo khubxeo zoti, kazaram vellar gaytat toxea toxeo ‘SANKOLL’ nanvache CD udexim aikunk melltat, ani hi CD he kadom’borik zoddlea. Te CD-intleo zoti aikotanam tanche je nad asat te khorench Gõyche girest matiyentle, ani ek-don pavtti gaylole aikotoch te gavunk sompeponnim konnachem-i tondd apo-ap ugtem zavpa itle loukik asat.

Mhonntoch, sonvskrutik nodrentlean-ui hi kadom’bori borich voznadik asa.

Sonvskrutik nodrentlean he kadom’boricho vichar kortanam, ‘SANKOLL’ kadom’bori vachpiak kazarak Anjuna, Morjie, Santa Cruz, Kepem, Bannavle, Valpoi-Bironddem   bhonvddaun haddta. Kadom’borintlean hi bhonvddi kortanam, Gõychea veg-vegllea talukeant kristi kazaram vellar jeo chali-riti ani porampora palltat, tachi sari-puri vollok mellta. Itlench nhoi, khub kall poilim jim kuttumbam potta khatir Mumboi gelolim, tannim Mumboi sarkea sabar sonvskrutayanchea xarant porian Gõychi kisti kazaranchi sonvskrutay kitli porian samball’lea tem, ek utor ogllem-unnem korinastanam Bonaventure-baban he kadom’borintlea Sanguemchea Emilianochea ghorabeachea rupan dakoylam.         

Mhonntoch, sonvskrutik nodrentlean-ui hi kadom’bori borich voznadik asa, hantum il’lo-i dubav nam.  



SAHITIK NODRENTLEAN: 

Nhovreache avoyn sangun dhaddlem - “vhoklechea hatak chuddo ghalop nam.”

Vhokleche mãyn tankam zap dhaddli - “chuddo mhollear ghov-bailechea ekvottacho khoddo.”

“Amcho khoddo sodanch mozbut asta, to sott korun tuttpacho nhoi’” mhonn  nhovreache avoyn porot sangun dhaddlem. Rekad gheun ailoli tika, tea hatantlea chuddeachea kanknnamni anik ek segred liplolo asa mhonntat, ti gozal vhokleche mãyn sangli.

Mhonnche, KAZARACHE  POILE  RATIK  vhokol-nhovro ekamekak tanelolim astat. Mogachi tan ti! Punn tim vhoklechea hatantlim kanknnam khollkhollit avaz kortat. To avaz bond korunk nhovro vhoklechea hatantlem ek-ek kankonn kaddta. Tednam tanche kuddink ekamekache hat adolltat, ani tanche kuddimni  mogachi urba choddta. Hi amchea Bharoti lokachi mogachi survat. Vontt-pole chinvun nhoi. Ho nirop Emilianache bailek pavtoch, tinnem mhonnlem khoim, “ami zolmantuch thaun amchea mogachi takot gheun aileanv. Amkam konvchechea kanknnantlean mogak yeukar diunk naka.”

-           Ek cheddum mhollear avoy-babychea ghorant thoddeach disanchem soirem.

-           Cheddum mhollear dusreachea ghorachi girestkay.

-           “Mhonntoch, amchi hi sat zoddianchi sankoll, ticho ek-ek zoddo ami nikllaun-nikllaun dusreachea ghorak ditoch, ami eksurim zatoleanv?” Pay niraxi avazan uloylo.

“Kednanch nam!” Mãyn, payk dhir adari sobdamni zobab dilo - “Ami guntloli sankoll pitullchea zoddiamni guntloli nhoi, rupeachea zoddiamni guntloli nhoi, nhoi mhonn bhangarachea zoddiamni guntloli, punn mogachea zoddiamni sankllayloli. Te zodde amkam kednanch eksurponnant soddche nant.”

Ravun-thambun he kadom’borint ailole osle bhag, sahityache nodrentlean he kadom’boricho panvddo unchlo tharavpacho vavr kortanam distat.

 

SÕD-VAVRACHE NODRENTLEAN: ‘SANKOLL’ kadom’boricho sõd-vavrache nodrentlean vichar kelear, he kadom’borint Gõychea veg-vegllea talukeantlea Kristi kazaranche chali-ritincho sõd-vavr korun aspav kelolo mellta to khorench tust-tokhnnayecho asa, ani Bonaventure-baban kelolea hea kottin, sosnikayechea vavrak chepem kaddlea xivay ravunk zainam.

Kazarachea somoyar toyar kortolea dor eka khannachi, chali-ritichi, sabar angantlean ani konnantlean toyarechi, kazara somoyar toyar kelolea ekach jin’sak vo eke gozalik bardezant kitem mhonntat ani saxttint veglle utravollin koxe vollkotat, kazarchi toyari kortanam khuinchea vellar khuincheo zoti vo vers gaytat, vhokol-nhovreak ros lavpache chalik koslo orth asa, vhoklecho saddo tambddoch kiteak asunk zai, adi. tachem spoxttikoronn he kadom’borint mellta. Dekik, he kadomborint boilanchea gaddiacho ul’lekh, ‘boilancho gaddo’ ani ‘boilanchi gaddi’-i mhonn ailolo asa. Tea kallar vhokol-nhovreak vhorunk nettoylolo zo boilancho gaddo astalo taka ‘boilanchi gaddi’ mhonntale; ani zo gaddo vojim-panttim, vojeacheo bailo, sotriekarnink vhorpacho astalo taka ‘gaddo’ mhonntale.

 He kadom’borint ji kazarachi orthabhorit utravoll ailea tacheruch anik khubso fuddlo sõd-vavr korunk vav asa, ani toxem zalem zalear, Gõychea kristi kazaranche utravollicho ek sobdkoxuch nhoi, tor ‘encyclopedia’ legit toyar zaunchi xoketay asa oxem mhollear chukchem nam. 


‘SANKOLL’ kadom’bori somajik, sonvskrutik, sahitik ani sõd-vavrache nodrentlean bhouch fixalkayen sankoll ghalun, Romi lipientlea Konknni sahityachea mollar boroch unchlo panvddo gantt’ta. Konknni Somazak, Sonvskrutayek, Sahityak ani Sõd-vavrak kadom’borichea rupan sankllavpi hea pustokachim pallam-mullam Konknni somazant, sonvskrutayent, sahityant ani sõd-vavrant khol riglolim asat. Konknniche Romi lipientlean oxea eka mol-mhotvachea pustokachi – uprant tem sahityachea khuinchea-i prokarachea rupan zaum – goroz asli. Ti goroz ‘SANKOLL’ kadom’borichea rupan bhaglea!             

 
 
Jose Salvador Fernandes
 
Sonvar, 11 Mai 2013

 

Gõykar…!!!


SON’VARACHIM SUNGTTAM:

 

Gõykar…!!!

 

-Jose Salvador Fernandes

 

Sobitay hi zonn ekleachea dolleant asta, bhair asonam oxem mhonntat. Ghoddie hech dhortoriecher khubxea zonnamni gõykaranchem az meren apnnak dislam ani bhaslam te porim vornnon kelam zaum-ie. Toxem polleunk gelear, gõykaranchem vornnon korop khub kottin oxem mhojem mot. Mot mhonntam kiteak, mot sodanch sarkench asta oxem nam – tem sot vo fott-ui tharum yeta.

Mhojea monak kednam-kednam gõykarachem koxem vornnon korchem tem somzonam. Khubxe pavtti mhaka to tachea ulovpavelean vichitruch dista. Aplea vollkichea sangati gõykarak voddkipachi tachi ek kherit chal asta -

-         Nusteachea bazarant mell’lo zalear: “Nusteak vhorunk ailolo kai kitem?”

-         Bãycher udok kaddtanam dislear: “Udok kaddta kai kitem?” Udok kaddta to polleta, torui taka vicharta.

-         Ghora bhonvtonnim ghama-ghum’ zaun kam’ kortanam dislear: “Kam’ korta kitem?” Taka challoylolea vori…

-         Bizlechem bil farik korunk ailea mhonn zannam zaun-ui: “Bil farik korunk ailoli kitem?”

-         Aitarachem poilem mis zalem mhonn zannam zaun-ui ghora vetoliek ti vicharta: “Mis somplem?”

-         Dotorager bosun asloleak: “Dotorager ailai kitem?”

-         Pas zalolea bhurgeache avoyk: “Baba pas zalo nhoi?” Tea khatir porbim diunchi nam.

-         Xezarcho bhurgo xikpant fail zala mhonn zannam zaun-ui: “Amcho XXX fail zalo nhoi?”

-         Xezari nidlole kodden mela mhonn khobor asun-ui tanchea ghorcheank: “Nidlole koddenuch melo nhoi?”

-          Xezarchea chovtea ghorantlem bhangar chorun vhelam mhonn zannam zaun-ui, tanchea ghora vochun: “Tumchem bhangar chorlem khoim nhoi?”

-          Xezari jevtanam tanger pavlear: “Jevtai kitem?”

-         Vollkiche konnache-i dhuvek ghovan divors dila mhonn zannam zaun-ui: “Cheddvak divors dilo khoim nhoi?”

-         Rati soglleakuch pavs poddla mhonn zannam zaun-ui: “Pavs poddlo nhoi?”

-         Pavsan ghora moddlam mhonn zannam zaun-ui: “Pavsan tumchem ghor moddlem nhoi?” Tankam kiddoylolea porim.

-         Xezarim kiteak lagun zhogoddtalim tem zannam zaun-ui eka xezariager vochun: “Kiteak zhogoddlim?”

-         Bagint udok ximptanam dislear: “Zhaddank udok ghalta?”

-         Tiatr polleunk ailolo mhonn zannam zaun-ui ghora vetolea vollkicheak: “Tiatrak ailoloi?”

-         Benkint aslolo  xezari aple duddu ‘withdraw’ korun bhair sorta to polleun: “Zale poixe kaddun?”

-         Pordesant gelolo xezari bhaddeachea mottoran sokallchea 6.00 horar aplea ghora aila mhonn zannam zaun-ui tache ghorkarnik vicharta: “XXX aila dista nhoi? Sokallim mottorantlean denvtanam taka pollelolo!”

-         Khubxeo soriko moddon, porot ek pavtt sorik zalole dhuveche avoyk: “Cheddvachi atam porot soirik zalea khoim nhoi?”

Gõykar oso aplea sangati gõykarak te-te poristhitint, tea-tea zagea promannem zapaytanam, to aplea sangati gõykarachim fokannam korta, vo taka challoyta, vo tachea tea vicharpa fattlean anik koslo orth asa to kollun borench kottin asta. Dekik: “Cheddvachi atam porot soirik zalea khoim nhoi?” oxem ti vicharta tednam, tea mhonnpacho bhitorlo orth kitem asot kai mhonn sangunk zainam. Ghoddie tacho orth, “itleo soiriko moddleat torui anik ek soirik zali?” oso zaum yeta. Ghoddie ti “soirik atam porot moddtoli kai?” oso-i orth tichea mona fattlean ubo ravla asum yeta? Vo, tika tea “cheddvachi soirik zaloli nakach naka” oso-i orth zaum yeta, konnak khobor? Dusrea orthan, gõykar aplea sangati gõykarak voddkipachea jea hetun zap korta, tea hetu fattlean anik kitem-kitem liplolem asa tacho thav kaddop boroch kottin!

Punn korum-ia kitem? Xevttim to gõykar. Gombhir mhollear gombhir sobhavacho nhoi. Ani miskil mhollear miskil-ui sobhavacho nhoi. Zalear kitem tor to….?

…… to fokot Gõykar…!!!

 

Jose Salvador Fernandes
www.goa-world.com

Sonvar, 4 Mai 2013

XEM’BOR RUPIANCHO TIATR! - IV


SON’VARACHIM SUNGTTAM:

XEM’BOR RUPIANCHO TIATR! - IV

-          Jose Salvador Fernandes

“……  ……  …….”

“Amge saxttikaram tiatram kaim somzonam.” Poilo.

“Kitea mhunnta tum?” Dusro

“Choylonam tunvem? Saxttikar yeylole tiatr choytai te?” Poilo.

“Yeylole tiatr choylear kit’ zalem?” Dusro.

“Tum-ui tintuntulo kit’ re?” Poilo.

“Kiteantulo?” Dusro.

“Tiatr choupiank kaim somznam tintuntulo?” Poilo.

 “Tiatr choupa anik kit’ somzom’ zayem?” Dusro.

“Huncho tiatr hunch’ panvddear urta to tem tori tiatr chovpiak somzom zayem nu?” Poilo.

 “Somznastonam lok ho ani to tiatr bextto bor’ asa mhunnt’ mhunn disot’ tuka?” Dusro.

“Saxttikaram ho ani to tiatr mhonn asa? Yeylolo tiatr te bor’ mhonntai. Kitea mhonn somznam mhaka.” Poilo.

“As’dia, tiatr te tiatr. Loka bor’ lagole mhunntori zale.” Dusro.

“Keslo-i tiatr dakoylear lok mandun ghet’ mhonn loka kitem-i dakovop mure?” Poilo.

“Lok apnna tiatr choupa zaye mhonn khuxien yetai. Choylonam tunvem? Tiatra tikett xem’bor rupia zal’ tej’ dekun loka porva nam.” Dusro.

“Dekunu mhonntam nhu hanvu…. amge saxttikarank tiatram kaim somzonam mhonnu?” Poilo.

“Sarkem foddn sang mure.” Dusro.

“Choy… aj tiatramni ami ‘story’ choytai teo, tum mhak’ sangu… fattlim kitu vors’ pasun choylea-i?” Poilo.   

“Zaitim vors’ zalim, choddxea tiatram ‘story’ teoch-teoch, teoch-teoch astai…. Oi… oi… tum sangot’ tem sarkem.” Dusro.

“Ant’ (atam) kollem tuka? Itu ogot tuk’ hanv tench sangpa sodtalom!” Poilo.

“Kit’ tem? Amge saxttikarank tiatramni tench-tench choyn mat punn ugmonn yeynam kai mhonnu?” Dusro.

“Oi!” Poilo.

“Magir tiatr boroytai te tench-tench dakoytai zalear, saxttikaramni ten-tench choich’ poddl’ nu re? Hintu loka keso guneanvu?” Dusro.

“Saxttikaram tiatra gozali te bhaxen somznaim mhonn tum temch’ guneanv korpa sodnam!” Poilo.

“Tum portun-portun saxttikaram tiatram somznam, tiatram somznam mhunnt’ to, saxttikaram somznam zalear ani konna bor’ somzot tori?” Dusro.

“Ponnje zatai tea tiatram oitai tea lokak tiatram bor’ somzota!” Poilo.

“Kitea mhunnt’ tum?” Dusro.

“Ting’ tiatram oita tea lokak ek patt konn-ui tiatr borovpiage tiatr bor’ nam mhunn koll’ zaleari, to magir fuddl’ pavtt tennem neyelo kitlo-i bor’ tiatr haddl’ mhunn osnam-i!” Poilo.

“Choy. Ponnj’ tiatram zat’ tea lokage mon kit’ tem, tum mhunnta texem vo ani kit’ tem amkam sarkem ‘hobor nam. Punn tum uloyta tejer muge mon matxe dusre bhaxen asa.” Dusro.

“Sang tum, aikotam.” Poilo.

“Choy, lok mouje ‘hatir tiatra oita. Temkam zayem tiatr choyn ‘time pass’ korpak. Sark’ mure?” Dusro.

“Sang tum fuddem…” Poilo.

“Mhunntri, tiatrist kit’ dakoytai tem choyn to lok ‘time pass’ korta. Tintu loka kit’ guneanv asa, tich ‘story’ port’-portun dakoyli ani neye dakoyl’ mhunnu?” Dusro.

“ Loka nu zalear magir konna guneanv tori?” Poilo.

“Tiatristancho!” Dusro.

“Kitem? Tiatristancho? Kit’ kornu?” Poilo.

“Are baba, tiatr boroytai temi dor patti neye tiatr ghen yetai tedonam, neye-neye kitem-i dakoupa nak’ aslolem?” Dusro.

“Oi!” Poilo.

“Magir temko neye kainch dakoupa nam zalear, lokan magir tench-tench choychea poddlo nam?” Dusro.

“Oi, punn…” Poilo.
 
 
 
 
Jose Salvador Fernandes
 
 
Sonvar, 27 April 2013

XEM’BOR RUPIANCHO TIATR! - III


SON’VARACHIM SUNGTTAM:

XEM’BOR RUPIANCHO TIATR! - III

-          Jose Salvador Fernandes

“Tiatr boro cholta. Dekun to boro asa.” Kolakar ek.

“Tiatrak zaito lok yeta. Tiatr boro asa.” Dusro kolakar.

“Tiatrachi ‘story’ bori asa. Boro cholta.” Tiatr borovpi ani digdorspi.

“Ami kantorist bore asat mhonntoch, tiatracho dorzo, dubav nam voir astoloch.” Kantorist.

“Mhaka tiatrachi ‘story’ bori laglea.” Tiatrant bhumika korpi kolakarn.

Gõychea eka chenolacher vitraylole mulakhat karyavollintlim, ‘tea tiatrachea’ veg-vegllea kolakaramni mulakhatint diloleo teo zapo mhaka aikunk mell’leo.

Tiatr boroun machier dakoytoleak tacheach tiatra vixim mot vicharlear, to dubav nam, aplo tiatr boro, boroch asa mhonntolo hem soimbik tharta.

Zo kolakar jea tiatrant nhesta, taka apunn nhesta toch tiatr kiteak boro asa dischonam?

Tiatrantlo dor kantorist apunn dusrea kantoristam poros unch urta, ani apunn her gavpiam poros unch tharta dekun tiatracho dorzo-i apnnak lagun voir urta oxem yevjita, chint’ta ani tosoch uloyta.

Tea-tea tiatrachi somikxa vo vixlexonn vo molavnni korchich aslear, tea-tea tiatrachea borovpia-digdorspia kodde vo tea-tea tiatramni nhestolea kolakaram ani gitam gavpiam kodde, voilea voirche prosn vicharun zaunkuch xokonam. Voilea voir vicharlolea prosnank kholay nasloleoch zapo melltat hem vegllem sangchi goroz nam. Machier ubo kelolea tiatrachi sogllea angamni molavnni korunk teach tiatrant nhestoleam, gaytoleam ani vavurtoleam kodde vicharlem zalear, tea vixlexonnak goroz asloli nit mellchinam. Tea tiatrachi bori molavnni zaloli zai zalear, tiatr pollevpiank vicharchem poddtolem.

Apunn fokot tiatr pollevpi mhonn lok tiatrak hajir zatat tednam, hea lokachea mathear tiatracho matui bhar asonam. Tea tiatrantlea kolakarancho husko asonam. Tiatr boroun machier haddpiak aplo tiatr lok mandun ghetolo vo nam, vo tiatr fuddem choltolo vo nam oso zo taka apleach tiatracho husko asta, toslo vo kosloch husko tiatr pollevpiank asonam. Tim fokot tiatr polleunk aileant, ani tiatr somptoch tim ghora vetolim! Punn tiatr sompun ghora vochunk vosreantlean bhair sortanam, te aplea monant, khub pavtti vangdda ailoleam kodde tea tiatrachi aple porim molavnni kortanam, tanche kuxichean bhair sortanam aikunk yeta.

Tannim pollelolea tiatra vixim tiatr pollevpiank tor vicharlem zalear, te lok tea tiatra vixim aplem promannikponnan mot diunk xoktat. Kiteak, tannim tikettik khorch korun to tiatr pollelolo asta. Mhonntoch, aplea koxttanchea duddvamni ho lok tiatr polleta, tednam tankam konnakuch bhiyevpachem nasta, nhoi mhonn sarkem nam, vo avddunk nam mhonnunk konnachench cheponn asonam. Tiatr veg-vegllea angamni kitlo boro asa ani tea promannem taka dorjeachem khuinchem noketr favo zata tem svota tiatr pollevpi tharaytat, ani toxe tharavpa itlim tim xannim-i asat. Apnnem pollelolo tiatr aplea monancher kitlo porian ekuch ek probhav korunk yesesvi tharta tacher adarun te lok aplem promannik mot diunk fattim-fuddem sorchenant.

Prekxokam vo tiatr pollevpiam koddchean eka tiatrachi molavnni zata tednam tiatr boroun machier ubo kortoleak, tantum nhespiank, gavpiank ani her-ui vavurpiank fuddarache nodrentlean tacho boroch faido zaum yeta. Itlo kall ami tiatr ho somazacho arso mhonnit aileanv te porim, to-to tiatr  ‘TIATR’ mhonn khuinchea panvddear urta to lok-arxeant pollelear tachem khorem rup-chitr distolem tem zalench; punn tache vangdda tiatrachem bhitorlem-i chitr tuku-tuku korun polleunk melltolem. Ani tem chitr svota tiatr borun to machier ubo korpian, tantum nhespian, gitam gavpiamni ani her vavurpiamni aplea monanchea dolleamni polleunk nam toslem asum yeta.

Hoi! Xem’bor vorsam odik kallacho itihas aslolo tiatr atam tiatr pollevpi xem’bor rupia tikett farik korun, azun-ui upottio ghalun polleunk dhanvtat. Mhonntoch, az tiatrachi molavnni tiatr pollevpiam koddchea korun gheuncho kall udela oxea motacher hanv pavlam. Tiatrache udorgotiche, dorjeache ani fuddarache nodrentlean oxem korop khub molachem thartolem.

Vichar zauncho!    


Jose Salvador Fernandes
www.goa-world.com

 

Friday, April 12, 2013

XEM’BOR RUPIANCHO TIATR! - II


SON’VARACHIM SUNGTTAM:


XEM’BOR RUPIANCHO TIATR! - II

-          Jose Salvador Fernandes

“Tunvem voilea sumanant ‘XEM’BOR RUPIANCHO TIATR’ mathalleachem borovp kelolem taka dhorun hi gozal tuka sangtam,” Mhapxem ravpi ixttan fonavelean kal sokallim sanglem.

“Borovpant mhojem kitem chuklem tor?” Hanvem oxench vicharlem.

“Borovpachi gozal korinam hanv. Jem mhoje hajirient ghoddlem tachi khobor sangtam tuka!”

“Sang, aikotam,” oxem uloun, to sangta ti khobor aikunk kan fuloun fonak laylo.

“Tea disa, Mhapxem Hanuman Vosreant XXX-cho ‘XXX’ nanvacho tiatr aslo. Vosro ‘houseful’ Tiatr suru zalo. Don pordeam uprant XXX git gavunk ailo. Fattlean thaun konn tori ‘video recording’ kortalo to tannem pollelo. Gavpian modinch git thamboylem, ani rikordding korpiak rikordding korinam zaunk vinoylem. Uprant aplem git gavun bhitor gelo. Dusro gavpi ailo. To-ui git gaytanam to monis, vosreant fattlean thaun porot-ui rikordding korunk laglo. Gavpian git gavpachem thamboylem, ani ‘video recording’ korchem nhoi mhonn tache kodde upkar maglo. Zalear, tea vellar vosreantlea eklean vhoddlean mhonnlem…”


“Kitem mhonnlem?” Hanv.

“ ‘Video recording’ kelear kitem zalem? Atam ami xem’bor rupia tikett farik kortanv! Nam zalear tikett cheallis rupia kor!’

Hem aikonam fuddem tiatracho borovpi-digdorspi dhanvun machier ailo ani ragan oso uloylo – “Zo konn cheallis rupia tikettin tiatr polleunk sodta tannem hanga yeuncho, ani aple xem’bor rupia gheun hea holantlo bhair sorun vecho!”

“Ani lok ogich ravlo?” Hanvem cruzdadin vicharlem.

“Hoi. Fuddem kitem zata tem polleunk lok umedir ailolo.”

“Mhapxem mhonn suttle te, Saxttint ba zalolo zalear lok naka xevott kortolo aslo.” Hanv.     

“Fuddem aik. Hea boballant hajir asloleamni anik boball kelo, ani porot eklean mhonnlem – ‘zalear CD-VCD-incher pornnim gitam gavun tumi teo vikrek dovortat?’ Oxea vellar, tiatrachea borovpia kodde nhoi mhonn tache bazun ubo aslolea gavpia kodde-i zap nasli. Title mhonnosor, hajir aslolea lokan anik goddbodd korcho nhoi, punn tannim xantponnan tiatr polleuncho mhonn tiatr borovpian vinoylem, ani tiatr polleunchem vatavoronn porot nirmann zalem.”

“Zalear hea gozalimvelean tum kitem mhonntai?” Ixttan umedin khobor sangun sompoytoch hanvem taka prosn kelo.


“Xem’bor rupia tikett korit porian lok xanno zala koso dista.”

“Khorem mhollear, tiatrachi tikett sot’tor rupia keloli tednanch lokan xanno zaunk zai aslem.” Hanv matso fattlea vorsamni vochun uloylom.

“Hoi, mhaka-i toxench dista. Tednanch lok matso chotrayen vaglolo zalear, apunn tiatrantlean dita titlem-i lok tondd dhampun ani pochoun ghetolo oxem chintunk te matxe fattim-fuddem zatole asle.” Tiatrantlean kitem ditat tem sogllench pottpa ani pochpa sarkem asonam mhonn ixttak thavem zalolem mhonn tachea ulovpantlean sumar kaddunk zatalo.

“Tiatrachi tikett xem’bor rupia keli toxi lokak aplea xem’bor rupiancho mhotv somzolem. Ani dekunuch lok atam uloytanam ‘Atam ami xem’bor rupia tikett farik kortanv!’ oxem odhikaran ani hok’kan mhonnta. Mhonntoch, tiatrantlean tankam tanchea xem’bor rupianchea molachi dakounn dakounch poddli nhoi? Konnuch tiatristan atam xem’bor rupiamni anik kitem opekxa kortat tumi oxem mhonnunk zaunchem nam.”


 

“Sarkem tujem. Apnnak tiatrant kitem-i, sodam poros vegllem polleunk melltolem mhonn lok tikettik kitle-i duddu khorchun, tiatrank yeta. Tea duddvancho tankam foll mellunkuch zai. ‘Tumkam tiatr pollevpiank lagun amche tiatr tigun urleat, tumkanch lagun az ami machier tiatrak dakounk pavtanv’ oxem mulakhatimni ani tiatrache machier thaun sangpache dis anik urunk nant.” Ixtt az tiatra vixim boreoch ‘sensible’ gozali uloytalo to aikun, haka-i xem’bor rupia tiketticho churko aila mhonn somzunk zatalem.

“Hoi. Tiatristanchem tor loka vixim oxem chintop ani mhonnop asa zalear, fuddem  tiatrachi tikett anik-ui vaddot vetoli tednam, tiatr tigoun dovrop vo nam tem hoch lok ugteponnim tharaytolo. Tiatrache machier konn borovpian ravpachem, ani konnem ravpachem nhoi hem-ui toch lok vacha foddun tharaytolo. Ani oxem tharavpachi survat sod’deak chalu zalea… xem’bor rupia tikett zait pasun..!” Hanv.

“Kiteak mhonntai tum? Lok konnak….?” Oxem vicharit ixtt bhasabhas fuddem vhorunk sodtalo, punn hanvem taka fuddem ulovpacho bond kelo. Kiteak, mhaka kamak vochunk adinch vell zalolo, ani to fuddem vochun anik vaddlolo mhaka naka aslo. 
  
________
Poilo bhag 'Xem'bor Rupiancho Tiatr!", vachunk nam zalear, vach

Son'var, 13vi April 2013          



        Goa World




www.colaco.net
www.goa-world.com/goa/ music/ - The Online Music Station for KONKANI
THANKS TO ALL FOR YOUR PRAYERS http://www.jrsbible.info/bible.htm
EXPRESSIONS - THE FLOWER SHOP http://www.goa-world.com/expressions/
COLVA CONDOS - Your Holiday Home in Goa http://www.goacom.org/hotels/colvacondos/goa.html
GOAN CELEBRITIES - Pics by Joel

__________________________________________________________________________________
"Everything is changing. People are taking their comedians seriously and the politicians as a joke."
 

Saturday, April 6, 2013

Nak Khuim Ani Adolli khuim!

SON’VARACHIM SUNGTTAM:

Nak Khuim Ani Adolli khuim!
                                                                                                                  -          Jose Salvador Fernandes

 
Bharotiya Janata Pokxachea (BJP) 33vea sthapnnechea disa nimitan, rajyachea karbharant kendrantlea ‘United Progressive Alliance’ (UPA) sorkarak  jea-jea mollancher opes ailam, tem pokxache torfen hat-potrokam vanttun soglleank  kollit korunk, her rajyam vangdda Gõyant-ui BJP kherit prochar korcho asa. Rayantlea 1612 zageancher hi karyavoll az  zaunchi asa. BJP-chea sthapnnechea disa nimitan zavpi he ‘zagrutayek’ zorui khas rajki rong dila, torui tornnateank toxench novea motdarank kendrantlea UPA sorkarachea tuttintchi mahiti diun, eka farak don bokim marpacho ho tea pokxacho yotn asa. Lok Sobhechi vinchnnuk anik eka vorsan zaunchi asa, torui ti atanch zaunchi mhonn BJP lall gholloyta. Dekunuch, UPA-chi kutam kaddun nhoikari rupachi zagrutay korunk hea pokxan pavlam ubarleant.
UPA sorkaran Gõy rajyacher duddvanche nodrentlean onit kelea, kerosinachem promann unnem kelam, tache kodde mhargayecher tabo dovrunk ghoddunk nam, Gõyant bond asloleo minachea khonnincho prosn suttounk nam, kendrant nokri divpant rajyacher onit kelea heo soglleo gozali az Gõyant sangpachi tanchi yevzonn asa.
Hea xivay, aichea disa tanchi anik ek karyavoll asa. BJP-che vavurpi ghora-ghoramni vochun hat-potram ani ‘sticker’-ui vanttpache asat!
Hea voilea gozalincher niyall korit zalear, BJP-k khorpota ek kodden, ani to pokx khorpita boltech kodden hem soroll kollun yeta.
BJP-cho sthapnnecho dis khuim ani UPA-chi gozal sangop khuim! Konknni mhonn’nniecho vapor korun sangtolo zalear, nak khuim ani adolli khuim! Pokxache sthapnnecho dis monouncho asa zalear, pokxachi dignidad samballunuch to monounk zai nhoi? Tantum  dusreacheo chuki kiteak aspaun, aplea pokxacho man kiteak khala denvouncho?
‘UPA sorkaran Gõy rajyacher duddvanche nodrentlean onit kelea, kerosinachem promann unnem kelam, tache kodde mhargayecher tabo dovrunk ghoddunk nam, Gõyant bond asloleo minachea khonnincho prosn suttounk nam’ hachi turturi Gõychea BJP fanttean vazoun ani gazoun foskache kaddie itlo-i orth ani faido nam. Gõykaramni BJP-k nivddun haddla to kendr sorkarcher adarun vo kendr sorkarak BJP-cho faido zatolo oxem somzun nhoi. Hea pokxak gõykaramni Gõyam khatir nivddun kaddla, mhonntoch Gõyche udorgoticher tannem bhor diun, vevosthit ritin raj cholunchi goroz asa. Jem kitem kendr sorkara koddchean mellonam tacher aplo vell ibaddunk hea pokxak gõykaramni sot’ter haddunk nam. UPA sorkarachim unneponnam hat-potrachea rupan lokak diun aplo vell ogddaunk nhoi. Gõy rajyantlea dor ghoracher ‘sticker’ chittkaunchea orth naslolea kama khatir tor nhoich nhoi!
Toxem polleunk gelear, 2014 vorsa Lok Sobhechi vinchnnuk zaunchi asa tacher dollo dovrun BJP-n suru kelolim him karosthanam! Fuddle khepek kendrant BJP sot’ter yeunche khatir, BJP-n choloylolim him xokticho ani vellacho ibadd korpachim, orth naslolim kamam. Dusrea utramni, rajkaronn. Mhonnche, som’bond nasloleo don gozali koxeo-koxeo korun zoddta takach aichea kallar rajkaronn mhonntat. Ghunvun-firun thoinch yevop! Hachem khoreponn amkam, BJP-chea sthapnnechea disa ho pokx kendrantlea UPA sorkaracheo tutti dakouncheo karyavolli ghoddoun haddta tantuntlean disun yeta.
Gõyantlea gõykarank BJP koddchean bomble sokoilea gozalinchi opekxa nam. Te bodlek, gõykar BJP koddchean itlo kall Gõyant vikas zaunk nam to polleunk anvddetat. Gõyant itlo kall khubxea mollancher add nodor zaun mar boslolo, tea mollancher khori ani bori udorgot zaloli Gõyche gõykar polleunk otrekta. Fattlim sabar vorsam veg-vegllea angamni kusun poddlolem ani vidrup zalolem Gõy sogllea angamni sundor zaunchem mhonn gõykar kallzantlean axetat. Hantuntlem khub kitem kelem zalearuch, BJP-n heram poros vegllem kitem kelam oxem gõykarank bhogtolem. Taka lagun Gõyant BJP-chea surokxit fuddaracho ‘graph’-ui choddunk xokta. Ani Lok Sobheche vinchnnukecho kall yetoch, hea ani tea pokxachea khandar ubo ravun vo tankam khala ghalun-chepun apunn zoitivont zaunchi-i palli BJP-cher yeunchi nam. Kiteak gõykaramni hache poilim pokxam koddchean asvasonnam khub aikoleant, punn tim chalik lagunk nant tim tannim laginchean polleleant.

BJP-n to itihas porot ghoddouncho nhoi!                



Son'var, 6-04-2013
www.goa-world.com
 

About Me

My photo
Goa/India, Hawalli/Kuwait, Kuwait
A big e-welcome to you. Tumcam Maie-mogacho ieukar. Enjoy Life - This is not a rehearsal! Konkani uloi, boroi, vach ani samball - sodankal. Hich Goenchi osmitai ani amchem khalxelponn. Goenchi amchi Konkani bhas! Ekvottachem saddon Goenkaranchem. This is Gaspar Almeida from Parra, Bardez, Goa, based in Kuwait and am connected with the www.goa-world.com website created by Ulysses Menezes, and as Moderator of the famous first of its kind Gulf-Goans e-Newsletter (since 1994) and The Goan Forum and several Goan and Indian associations and forums and e-forums in Goa, India, Kuwait, The Middle East and worldwide.